მემკვიდრე საზღვარგარეთ - ექვსი თვე ბილეთის გარეშე და ორი ქვეყნის კანონი ერთ სამკვიდროში
საქართველოში გახსნილი სამკვიდროების დიდი ნაწილი ისეთია, სადაც მემკვიდრეთაგან ერთი მაინც სხვა ქვეყანაშია - ან პირიქით, ქართველი ემიგრანტი უცხოეთში გარდაიცვალა და ქონება ორ ქვეყანაშია. ვადა არც ერთ შემთხვევაში არ ჩერდება, ჩამოსვლა კი ხშირად შეუძლებელია ან უაზროდ ძვირი. კარგი ამბავი ის არის, რომ სამკვიდროს მიღების არცერთი ეტაპი - განცხადება, დოკუმენტების შეგროვება, მოწმობა, რეგისტრაცია, ქონების გაყიდვა, თანხის მიღება - ჩამოსვლას არ მოითხოვს, თუ დოკუმენტები სწორად არის აწყობილი.
ეს გვერდი აღწერს, როგორ იმართება საერთაშორისო ელემენტის მქონე სამკვიდრო პრაქტიკაში: როგორ ფორმდება მინდობილობა, რომელსაც ქართველი ნოტარიუსი მიიღებს, რა შეზღუდვა აქვს უცხოელ მემკვიდრეს ქართულ მიწაზე, როგორ აღიარდება უცხოეთის ანდერძი და უცხოეთის გარდაცვალების მოწმობა, რას აკეთებს ქართული მოწმობა უცხოეთის ქონებაზე, სად და რამდენს იხდის მემკვიდრე გადასახადს და როგორ მიდის თანხა საზღვარგარეთ. ვადის აღდგენა, თუ ის უკვე გაშვებულია, ცალკე გვერდზეა.
განახლდა · სფერო: მემკვიდრეობის ადვოკატი
ხუთი საერთაშორისო სამკვიდროს სიტუაცია და რა წყვეტს თითოეულს
თითოეულ სიტუაციაში სხვა ქვეყნის ერთი დოკუმენტი ან ერთი წესია გადამწყვეტი - და სწორედ ის, რაც ადგილობრივი ნოტარიუსისთვის უცნობია.
სამკვიდროს მიღება საზღვარგარეთიდან - ეტაპები ჩამოსვლის გარეშე
დისტანციური კონსულტაცია და ვადის დაფიქსირება
ვიდეოზარი, დოკუმენტების ფოტოები, ვადის გამოთვლა გარდაცვალების თარიღიდან. თუ ვადა იწურება, ადვოკატი პირველ რიგში მინდობილობის ტექსტს აგზავნებს - ის ერთ-ორ დღეში ფორმდება, ხოლო დანარჩენი დოკუმენტები მოგვიანებით შეიძლება დაემატოს. სამკვიდროს განცხადება მინდობილობით ვადაში შედის, ნოტარიუსი საქმეს ხსნის.
მინდობილობის აწყობა
ტექსტი, რომელიც ქართველ ნოტარიუსს და რეესტრს არ გაუჩენს კითხვას: სამკვიდროს მიღების, უარის, აღწერის, გაყოფის შეთანხმების, ქონების რეგისტრაციის და გაყიდვის, თანხის მიღების და გადარიცხვის უფლებამოსილებები კონკრეტულად, ვადით და პირადი ნომრებით. დამოწმება ადგილობრივ ნოტარიუსთან აპოსტილით ან საქართველოს საკონსულოში (აპოსტილის გარეშე); თარგმანი საქართველოში ნოტარიულად.
უცხოური დოკუმენტების ლეგალიზაცია
გარდაცვალების, დაბადების, ქორწინების უცხოური მოწმობები, უცხოეთის ანდერძი, უცხოეთის სასამართლოს გადაწყვეტილებები - აპოსტილი იმ ქვეყანაში (ჰააგის კონვენციის ქვეყნებისთვის) ან საკონსულო ლეგალიზაცია, შემდეგ ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი. ადვოკატი სიას წინასწარ ადგენს, რომ ერთი მოგზაურობა ან ერთი გაგზავნა საკმარისი იყოს.
ნოტარიუსთან წარმოება წარმომადგენლის მეშვეობით
ადვოკატი მემკვიდრის ნაცვლად ყველა მოქმედებას ასრულებს: განცხადება, ქონების და ანგარიშების ძიება, სხვა მემკვიდრეების შეტყობინება, ხარვეზების შევსება, მოწმობის მიღება. მემკვიდრეს ყოველ ეტაპზე დოკუმენტების სკანები და ანგარიში ეგზავნება; მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებები (უარი, გაყოფა) წერილობით თანხმდება.
რეგისტრაცია, გაყიდვა და თანხის გატანა
ქონება მემკვიდრეზე რეგისტრირდება, საჭიროებისას მინდობილობით იყიდება (ფასის და მყიდველის შეთანხმება წერილობით), თანხა მემკვიდრის ქართულ ან უცხოურ ანგარიშზე ირიცხება. ბანკები საზღვარგარეთ გადარიცხვისას წარმოშობის დოკუმენტებს ითხოვენ - სამკვიდრო მოწმობა, ნასყიდობა, საგადასახადო ცნობა; ადვოკატი ამ პაკეტს წინასწარ ამზადებს.
უცხოეთის ქონებაზე ქართული დოკუმენტების მომზადება
თუ სამკვიდროში უცხოეთის ქონებაც არის, ადვოკატი ქართულ მოწმობას, ნათესაობის დოკუმენტებს და ანდერძს იმ ქვეყნის მოთხოვნებით ამზადებს (აპოსტილი საქართველოში, თარგმანი იმ ენაზე) და უცხოელ კოლეგასთან ან ადგილობრივ ნოტარიუსთან კოორდინაციას უწევს. ორი პროცედურა ერთდროულად მიდის, არა თანმიმდევრულად.
ორი ქვეყნის კანონი ერთ სამკვიდროში - რომელი რას წყვეტს
საერთაშორისო სამკვიდროში კითხვა "რომელი კანონი მოქმედებს" ქონების ტიპზე და ადგილზეა დამოკიდებული. საქართველოში მდებარე უძრავი ქონება ქართული სამართლით მიემკვიდრება ყოველთვის - გარდაცვლილის მოქალაქეობის, საცხოვრებლის და ანდერძის ქვეყნის მიუხედავად: მემკვიდრეთა რიგები, სავალდებულო წილი, ვადები და ფორმა ქართული სამოქალაქო კოდექსით განისაზღვრება. მოძრავი ქონება და ანგარიშები, როგორც წესი, გარდაცვლილის ბოლო საცხოვრებელი ქვეყნის სამართალს მიჰყვება, თუმცა ქართული ბანკი ქართულ მოწმობას ითხოვს. უცხოეთში მდებარე უძრავი ქონება - იმ ქვეყნის სამართლით, და ბევრ ქვეყანაში ეს სხვა რიგებს, სხვა სავალდებულო წილს (ან მის არარსებობას) და სამკვიდრო გადასახადს ნიშნავს.
ანდერძის ფორმა უფრო მოქნილია: საქართველო აღიარებს ანდერძს, რომელიც შედგენის ადგილის, მოანდერძის მოქალაქეობის ან საცხოვრებელი ქვეყნის ფორმას აკმაყოფილებს - ამიტომ გერმანიაში ხელნაწერი ანდერძი ან ამერიკაში მოწმეებთან ხელმოწერილი ანდერძი საქართველოში მოქმედია, აპოსტილითა და თარგმანით. მაგრამ შინაარსი ქართულ ქონებაზე ქართული წესებით შემოწმდება: უცხოური ანდერძი, რომელიც ქართველ შვილს გამორიცხავს, სავალდებულო წილის ფარგლებში მაინც შეიზღუდება. საპირისპირო მიმართულებით ქართული ნოტარიული ანდერძი უცხოეთის ქონებაზე იმ ქვეყნის აღიარებას მოითხოვს - და ზოგან ეს მარტივია, ზოგან კი ცალკე ანდერძია საჭირო.
გადასახადი ორივე ქვეყანაში ცალკე მოწმდება: საქართველოში პირველი და მეორე რიგის მემკვიდრეები საშემოსავლოსგან თავისუფლდებიან, უცხოეთის მოქალაქეობა ამას არ ცვლის; მაგრამ მემკვიდრის საცხოვრებელი ქვეყანა უცხოეთიდან მიღებულ სამკვიდროს საკუთარი წესებით შეიძლება ბეგრავდეს, და სამკვიდრო გადასახადის მქონე ქვეყნებში (ევროპის ნაწილი, აშშ ზღვარს ზემოთ) ეს რეალური თანხაა. ორმაგი დაბეგვრის ხელშეკრულებები სამკვიდრო გადასახადს, როგორც წესი, არ ფარავს. ადვოკატი მემკვიდრეს იმ ქვეყნის კონსულტანტთან აკავშირებს, სანამ ქონება გაიყიდება და თანხა გადაირიცხება - შემდეგ დაგეგმვა გვიანია.
რაზეც საერთაშორისო სამკვიდრო დგას
- აპოსტილი
- ჰააგის კონვენციის ქვეყნებში გაცემული დოკუმენტის სახელმწიფო დამოწმება, რომელიც საქართველოში დამატებითი ლეგალიზაციის გარეშე მოქმედებს; დაისმება იმ ქვეყანაში, სადაც დოკუმენტი გაიცა. კონვენციის გარეშე ქვეყნებისთვის - საკონსულო ლეგალიზაცია, უფრო ხანგრძლივი.
- საკონსულო
- საქართველოს საკონსულო საზღვარგარეთ ნოტარიულ მოქმედებებს ასრულებს - მინდობილობა, განცხადება სამკვიდროზე, უარი - და ეს დოკუმენტები აპოსტილს არ საჭიროებს. ჩაწერა და ვადები საკონსულოზეა დამოკიდებული; ადვოკატი ტექსტს წინასწარ უგზავნის.
- ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი
- ყველა უცხოური დოკუმენტი ქართულ ენაზე ითარგმნება და თარგმანი ნოტარიულად მოწმდება საქართველოში; თარგმანის ხარისხი (გვარების ტრანსლიტერაცია, თარიღები) ნოტარიუსის და რეესტრის უარის ხშირი მიზეზია - ადვოკატი მას გვარების პასპორტთან შესაბამისობაზე ამოწმებს.
- სასოფლო-სამეურნეო მიწა
- უცხოეთის მოქალაქე სასოფლო-სამეურნეო მიწას მემკვიდრეობით იღებს, მაგრამ საკუთრებაში ვერ ინარჩუნებს - კანონით დადგენილ ვადაში უნდა გაასხვისოს, თორემ სახელმწიფო იძულებით ასხვისებს. ქართული მოქალაქეობის აღდგენა ან მიწის ქართველ თანამემკვიდრეზე გადაცემა ტიპური გამოსავალია.
- გახსნის ადგილი საზღვარგარეთ გარდაცვალებისას
- თუ ბოლო საცხოვრებელი უცხოეთში იყო, ქართული სამკვიდრო ქართული ქონების ადგილმდებარეობის ნოტარიუსთან იხსნება; უცხოეთის ქონებაზე პარალელური წარმოება იმ ქვეყანაშია. ორი სამკვიდრო საქმე ერთ გარდაცვალებაზე - ნორმალური სიტუაციაა.
- თანხის გატანა
- სამკვიდრო თანხის საზღვარგარეთ გადარიცხვა ქართული ბანკიდან თავისუფალია, მაგრამ ბანკი წარმოშობის დოკუმენტებს ითხოვს (მოწმობა, ნასყიდობა); მიმღები ბანკი უცხოეთში - თავისას. დიდ თანხაზე ორივე ბანკის მოთხოვნები წინასწარ უნდა დაზუსტდეს, რომ თანხა კვირებით არ "გაიჭედოს".
რა უნდა მოამზადოთ საზღვარგარეთიდან - სანამ ადვოკატი საქართველოში საქმეს დაიწყებს
- პასპორტის სკანი (ქართული და, თუ გაქვთ, უცხოური) და საცხოვრებელი მისამართი - მინდობილობის ტექსტისთვის.
- გარდაცვალების მოწმობა და ნათესაობის დოკუმენტები - ქართული, თუ საქართველოშია, ან უცხოური აპოსტილით და თარგმანით.
- მინდობილობა ადგილობრივ ნოტარიუსთან ადვოკატის მიერ გაგზავნილი ტექსტით (თარგმანით იმ ენაზე) და აპოსტილი, ან ჩაწერა საქართველოს საკონსულოში.
- ინფორმაცია ქონებაზე საქართველოში, რაც იცით: მისამართები, ბანკები, კომპანია, ავტომობილი - და სხვა მემკვიდრეების საკონტაქტო მონაცემები.
- უცხოეთის ანდერძი, თუ არსებობს, დედნით და აპოსტილით; უცხოეთის სასამართლოს ან ნოტარიუსის დოკუმენტები, თუ სამკვიდრო იქაც გაიხსნა.
- ბანკის ანგარიშის რეკვიზიტები თანხის მისაღებად და თქვენი საცხოვრებელი ქვეყნის საგადასახადო სტატუსი - გადასახადის დაგეგმვისთვის.
სამი საერთაშორისო სამკვიდროს საქმე
ბინა თბილისში, მემკვიდრე გერმანიაში, ვადამდე სამი კვირა
ემიგრანტმა დედის გარდაცვალების შესახებ ხუთი თვის შემდეგ გაიგო და ჩამოსვლა ვერ შეძლო. ადვოკატმა იმავე დღეს მინდობილობის ტექსტი გერმანულად და ქართულად გაუგზავნა; მემკვიდრემ ის ადგილობრივ ნოტარიუსთან ორ დღეში დაამოწმა, აპოსტილი კიდევ სამ დღეში, კურიერით საქართველოში. განცხადება ნოტარიუსთან ვადის ბოლო კვირაში შევიდა; ბინა ხუთ თვეში დარეგისტრირდა, გაიყიდა მინდობილობით და თანხა გერმანულ ანგარიშზე გადაირიცხა წარმოშობის სრული პაკეტით.
უცხოელი მემკვიდრე და ხუთი ჰექტარი სასოფლო მიწა
თურქეთის მოქალაქემ ქართველი ბაბუისგან სახლი და სასოფლო-სამეურნეო მიწა მიიღო მემკვიდრეობით. ადვოკატი: სახლი და ეზო შეზღუდვის გარეშე რეგისტრირდა; მიწაზე კანონის შეზღუდვა განემარტა და, რადგან მემკვიდრეს ქართული მოქალაქეობის აღდგენის უფლება ჰქონდა, მოქალაქეობის პროცედურა დაიწყო გასხვისების ვადის პარალელურად. მოქალაქეობა ვადამდე აღდგა და მიწა საკუთრებაში დარჩა.
ანდერძი აშშ-ში, ქონება ორ ქვეყანაში
ქართველი ემიგრანტი აშშ-ში გარდაიცვალა და მოწმეებთან ხელმოწერილი ანდერძი დატოვა, რომელიც მთელ ქონებას მეუღლეს უტოვებდა; საქართველოში ბინა და პირველი ქორწინების შვილი დარჩა. ადვოკატი: ანდერძის ფორმა აშშ-ის შტატის სამართლით მოქმედია და საქართველოში აპოსტილით აღიარდა, მაგრამ ქართულ ბინაზე შვილს სავალდებულო წილი ეკუთვნის ქართული სამართლით; ორი პარალელური წარმოება, ქართული მოწმობა მეუღლეზე 3/4 და შვილზე 1/4, ამერიკული ქონება - იქაური პროცედურით სრულად მეუღლეზე.
კითხვები საზღვარგარეთ მყოფი მემკვიდრეებისთვის
საზღვარგარეთ ვცხოვრობ და ჩამოსვლა არ შემიძლია. სამკვიდროს მიღება სრულად დისტანციურად შესაძლებელია?
დიახ, პირველი განცხადებიდან თანხის მიღებამდე: მინდობილობა ადგილობრივ ნოტარიუსთან აპოსტილით ან საქართველოს საკონსულოში, დანარჩენს ადვოკატი აკეთებს - ნოტარიუსი, რეესტრი, ბანკი, გაყიდვა. ერთადერთი, რაც პირადად თქვენგან მოითხოვება, მინდობილობის ხელმოწერა და, ზოგ ბანკში, ვიდეოიდენტიფიკაციაა. ვადა ამ დროს არ ჩერდება, ამიტომ მინდობილობა პირველ კვირაშივე ფორმდება.
უცხოეთის მოქალაქე ვარ, ქართველი მშობლის შვილი. საქართველოში ქონების მემკვიდრეობა შემიძლია?
შეგიძლიათ ნებისმიერი ქონების, ქართველი მემკვიდრის თანაბრად - ბინა, სახლი, კომერციული ფართი, ანგარიში, კომპანიის წილი, ავტომობილი. ერთადერთი შეზღუდვა სასოფლო-სამეურნეო მიწაა: მას მიიღებთ, მაგრამ კანონით დადგენილ ვადაში გაასხვისებთ, თუ ქართულ მოქალაქეობას არ აღადგენთ. გადასახადი საქართველოში პირველი რიგის მემკვიდრისთვის არ არის; თქვენი ქვეყნის გადასახადი ცალკე მოწმდება.
მამა იტალიაში გარდაიცვალა და იქ სამკვიდრო უკვე გავაფორმეთ. საქართველოს ბინაზე იტალიური დოკუმენტი საკმარისია?
არა - ქართულ უძრავ ქონებაზე ცალკე ქართული სამკვიდრო წარმოებაა საჭირო ქართველ ნოტარიუსთან, ქართული სამართლით; იტალიური გარდაცვალების მოწმობა, ნათესაობის დოკუმენტები და ანდერძი (თუ იყო) აპოსტილით და თარგმანით ამ წარმოების საფუძველი ხდება. ვადა იტალიური წარმოებით არ ჩერდება - ექვსი თვე გარდაცვალებიდან ითვლება, და თუ ის გასულია, ვადის აღდგენის ან ფაქტობრივი ფლობის გზა გამოიყენება.
სამკვიდრო ბინა მინდობილობით გაიყიდა. თანხა საზღვარგარეთ როგორ მივიღო და რა გადასახადია?
საქართველოში: მემკვიდრეობით მიღებული ბინის გაყიდვა ფლობის ვადის მიხედვით იბეგრება ან თავისუფლდება (ვადა მემკვიდრეობით მიღების მომენტიდან ითვლება), და ადვოკატი გაყიდვის თარიღს ამ ვადის გათვალისწინებით გეგმავს. გადარიცხვა ქართული ბანკიდან თავისუფალია წარმოშობის დოკუმენტებით. თქვენს საცხოვრებელ ქვეყანაში მიღებული თანხა შემოსავლად ან სამკვიდროდ შეიძლება დეკლარირდებოდეს - ეს იმ ქვეყნის კონსულტანტთან წინასწარ უნდა დაზუსტდეს.
სხვა მემკვიდრეები საქართველოში არიან და ჩემს გარეშე "ყველაფერს აგვარებენ". რა რისკია?
რისკი ორმხრივია: ან თქვენ არ დაგასახელებენ და მოწმობას თქვენს გარეშე მიიღებენ (რაც შემდეგ ვადის აღდგენის საქმეა), ან თქვენი წილიც "თქვენს სასარგებლოდ" გააფორმებენ, თუმცა ქონებას მართავენ და ყიდიან. დაცვა მარტივია: საკუთარი განცხადება ნოტარიუსთან ვადაში წარმომადგენლის მეშვეობით - ამის შემდეგ არცერთი მოქმედება თქვენს გარეშე არ ხდება. ადვოკატი ამასთან ერთად სამკვიდრო საქმის მასალებს ითხოვს და ინფორმაციას თქვენ გიგზავნით, არა ნათესავებს.
ადვოკატები საზღვარგარეთ მყოფი და უცხოელი მემკვიდრეებისთვის
საერთაშორისო სამკვიდროში ადვოკატი მემკვიდრის ხელი და თვალია საქართველოში - მინდობილობით მოქმედებს, დოკუმენტებს ორი ქვეყნის მოთხოვნებით აწყობს და ყოველ ეტაპზე ანგარიშს უგზავნის. კოორდინატორი 15 წუთის შემდეგ იმ ადვოკატს გიკავშირებთ, ვინც უცხოეთიდან სამკვიდროს მიღების საქმეებს რეგულარულად აწარმოებს და ინგლისურად ან რუსულად საუბრობს.
ამ კატეგორიაში ჯერ არ გვყავს გამოქვეყნებული ადვოკატი
ეს არ ნიშნავს, რომ ვერ დაგეხმარებით. დაგვირეკეთ - შეგირჩევთ სპეციალისტს დისტანციური კონსულტაციით ან ახლომდებარე ქალაქიდან.
დარეკვა: 568 330 318სხვა მომსახურება მემკვიდრეობის სამართალში
საზღვარგარეთ ხართ, სამკვიდრო საქართველოშია და ვადა ითვლება?
უფასო ვიდეოკონსულტაციაზე ადვოკატი გამოთვლის, რამდენი დრო გრჩებათ, გამოგიგზავნით მინდობილობის ტექსტს იმ ენაზე, რომელიც თქვენს ნოტარიუსს სჭირდება, და გეტყვით, რომელი უცხოური დოკუმენტი როგორ უნდა დაამოწმოთ. კოორდინატორი 15 წუთში დაგიკავშირდებათ თქვენს დროის სარტყელში.