568 330 318 უფასო პირველადი კონსულტაცია · პასუხი 15 წუთში
სისხლის სამართალი · საერთაშორისო თანამშრომლობა

ექსტრადიცია და ინტერპოლის ძებნა - როცა სისხლის სამართლის საქმე საზღვარს კვეთს

საზღვარზე გაჩერება, დაკავება აეროპორტში ან უცნაური შეტყობინება ბანკიდან - ასე იგებს ადამიანი ხშირად, რომ სხვა ქვეყანა მის წინააღმდეგ სისხლისსამართლებრივ დევნას აწარმოებს და ინტერპოლის არხებით ეძებს. ამ მომენტიდან საქმე ორ სამართლებრივ სისტემაში ერთდროულად ვითარდება: მომთხოვნ სახელმწიფოში, სადაც ბრალდებაა, და იმ ქვეყანაში, სადაც პირი იმყოფება და სადაც მისი გადაცემის საკითხი წყდება.

ამ გვერდზე აღწერილია, როგორ მუშაობს ექსტრადიცია საქართველოს მიმართულებით და საქართველოდან, რა არის ინტერპოლის წითელი ცირკულარი და როგორ საჩივრდება ის ინტერპოლის ფაილების კონტროლის კომისიაში, როგორ ამოწმებს სასამართლო ექსტრადიციულ პატიმრობას და რა საფუძვლით შეიძლება გადაცემაზე უარი. ცალკე ნაწილი ეძღვნება მათ, ვინც მოგზაურობამდე უნდა გაარკვიოს, ხომ არ ეძებენ.

განახლდა · სფერო: სისხლის სამართლის ადვოკატი

დარეკვა: 568 330 318 ადვოკატები ექსტრადიციისა და ინტერპოლის საქმეებზე
ორი მიმართულება

ექსტრადიცია საქართველოში და საქართველოდან - ვინ ითხოვს და ვინ წყვეტს

ექსტრადიცია ერთი სახელმწიფოს მიერ მეორისთვის პირის გადაცემაა სისხლისსამართლებრივი დევნის ან უკვე დანიშნული სასჯელის აღსასრულებლად. საქართველო ამ საკითხებში სისხლის სამართლის საკითხებში საერთაშორისო თანამშრომლობის შესახებ კანონით, ორმხრივი ხელშეკრულებებით და ექსტრადიციის შესახებ ევროპული კონვენციით ხელმძღვანელობს. ხელშეკრულების არარსებობა თანამშრომლობას ყოველთვის არ გამორიცხავს - ზოგ შემთხვევაში ის ორმხრივობის პრინციპით მიმდინარეობს.

როცა უცხო სახელმწიფო საქართველოში მყოფი პირის გადაცემას ითხოვს, მოთხოვნას და თანდართულ დოკუმენტებს უფლებამოსილი უწყებები ამოწმებენ, პირის დაკავებისა და პატიმრობის საკითხს კი სასამართლო წყვეტს. როცა პირიქით, საქართველო ითხოვს უცხოეთში მყოფი პირის გადმოცემას, დაცვის მთავარი სამუშაო იმ ქვეყანაში მიმდინარეობს, სადაც პირი იმყოფება, ხოლო საქართველოში არსებულ საქმეზე - ბრალის საფუძვლიანობაზე, აღკვეთის ღონისძიებაზე, დაუსწრებელ პროცესზე - ადგილობრივი ადვოკატი მუშაობს.

ეს ორი მიმართულება განსხვავებულ ტაქტიკას მოითხოვს. საქართველოში დაკავებული უცხოელისთვის პრიორიტეტი თავისუფლებაა და გადაცემის საფუძვლების გაბათილება. უცხოეთში მყოფი საქართველოს მოქალაქისთვის კი - აქ არსებული ბრალდების სუსტი მხარეების გამოვლენა და კოორდინაცია იმ ქვეყნის ადვოკატთან, სადაც მისი გადაცემა განიხილება.

ინტერპოლი

ინტერპოლის ძებნა - წითელი ცირკულარი, დიფუზია და რას ნიშნავს ისინი რეალურად

წითელი ცირკულარი
წევრი სახელმწიფოს მოთხოვნით გამოცემული საერთაშორისო შეტყობინება, რომლითაც სხვა ქვეყნების სამართალდამცველებს სთხოვენ პირის ადგილსამყოფელის დადგენას და დროებით დაკავებას ექსტრადიციამდე. ეს დაკავების საერთაშორისო ორდერი არ არის - თითოეული ქვეყანა თავად წყვეტს, როგორ მოიქცეს.
დიფუზია
ნაკლებად ფორმალური გზავნილი, რომელსაც ქვეყანა უშუალოდ სხვა წევრებს უგზავნის. მისი შემოწმება ინტერპოლის სისტემაში ხშირად გავრცელების შემდეგ ხდება, ამიტომ პრობლემური მოთხოვნები ზოგჯერ სწორედ ამ ფორმით ვრცელდება.
კონსტიტუციის მე-3 მუხლი
ინტერპოლის კონსტიტუცია ორგანიზაციას უკრძალავს პოლიტიკური, სამხედრო, რელიგიური ან რასობრივი ხასიათის საქმეებში ჩარევას. მოთხოვნა, რომელიც სინამდვილეში ოპოზიციონერის ან ჟურნალისტის დევნაა, ამ ნორმის საფუძველზე შეიძლება წაიშალოს; კერძო ან კომერციული დავის სისხლის სამართლის საქმედ წარმოდგენა ცალკე არგუმენტია.
ეროვნული ცენტრალური ბიურო
საქართველოში ინტერპოლის ეროვნული ცენტრალური ბიურო შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაშია. მისი მეშვეობით ხდება ინფორმაციის გაცვლა, და საზღვარზე დაკავება, როგორც წესი, სისტემაში არსებულ ჩანაწერს ეფუძნება.
გასაჩივრება

წითელი ცირკულარის გასაჩივრება - ინტერპოლის ფაილების კონტროლის კომისია (CCF)

კომისია ინტერპოლის სამდივნოსგან დამოუკიდებელი ორგანოა, რომელიც ამოწმებს, დამუშავებულია თუ არა პირის მონაცემები ორგანიზაციის წესების შესაბამისად. მიმართვა უფასოა და ადვოკატის გარეშეც შეიძლება, მაგრამ შედეგს არგუმენტაციის ხარისხი განსაზღვრავს.

  1. მონაცემებზე წვდომის მოთხოვნა

    თუ არ იცით, არსებობს თუ არა ცირკულარი, პირველი ნაბიჯი კომისიისთვის მოთხოვნაა, გაგაცნოთ, რა ინფორმაცია ინახება თქვენ შესახებ. კომისია პასუხამდე წყარო ქვეყანასთან კონსულტაციას მართავს, და ამ ქვეყანამ შეიძლება მონაცემების გამჟღავნებაზე უარი თქვას.

  2. წაშლის მოთხოვნის მომზადება

    მოთხოვნა ინტერპოლის ერთ-ერთ სამუშაო ენაზე იწერება (ინგლისური, ფრანგული, ესპანური, არაბული) და ორგანიზაციის კონკრეტულ წესებს ეყრდნობა: პოლიტიკური ხასიათი, მონაცემების უზუსტობა, დავის კერძო ბუნება, სამართლიანი სასამართლოს სტანდარტების დარღვევა წყარო ქვეყანაში.

  3. მტკიცებულებების შეკრება

    ბრალდების დოკუმენტები, საერთაშორისო ორგანიზაციების ანგარიშები ქვეყნის მდგომარეობაზე, სხვა ქვეყნების გადაწყვეტილებები, რომლებმაც იმავე პირის გადაცემაზე უარი თქვეს, ლტოლვილის სტატუსის დოკუმენტი. ყოველი მტკიცება წყაროთი უნდა იყოს გამყარებული.

  4. განხილვა და გადაწყვეტილება

    კომისია მოთხოვნას წყარო ქვეყანას უგზავნის და მის პასუხს აფასებს. გადაწყვეტილება ინტერპოლისთვის სავალდებულოა; წაშლისას ჩანაწერი ორგანიზაციის ბაზიდან ამოიღება, თუმცა წევრი ქვეყნების ეროვნულ სისტემებში დარჩენილი ასლების გაწმენდა ცალკე საკითხია.

  5. სამუშაო მომთხოვნ ქვეყანაში

    პარალელურად ადვოკატი მომთხოვნ ქვეყანაში ძებნის ან ბრალდების გაუქმებაზე მუშაობს, თუ ამის სამართლებრივი გზა არსებობს - ხანდაზმულობა, საქმის შეწყვეტა, გამართლება. ეროვნული ორდერის გაუქმება ცირკულარის მოხსნის ყველაზე პირდაპირი გზაა.

პატიმრობა

ექსტრადიციული პატიმრობა და სასამართლო კონტროლი

საქართველოში წითელი ცირკულარით დაკავებული პირი სასამართლოს წინაშე წარდგება, რომელიც წყვეტს, შეეფარდოს თუ არა მას ექსტრადიციული პატიმრობა, სანამ მომთხოვნი ქვეყნის ოფიციალური მოთხოვნა და დოკუმენტები განიხილება. სხდომა ჩვეულებრივ აღკვეთის სხდომას ჰგავს, მაგრამ ერთი არსებითი სხვაობით: სასამართლო ბრალის საფუძვლიანობას სიღრმისეულად არ იკვლევს - ის აფასებს, არსებობს თუ არა გადაცემის სამართლებრივი წინაპირობები და პატიმრობის აუცილებლობა.

დაცვის არგუმენტები ამ სხდომაზე ორ დონეზეა. პირველი - პატიმრობის აუცილებლობა: მუდმივი საცხოვრებელი, ოჯახი, ბინადრობის სტატუსი საქართველოში, მზადყოფნა პასპორტის ჩაბარებისთვის; დამცველი ითხოვს, რომ სასამართლომ რისკი კონკრეტულად შეამოწმოს და, სადაც კანონი უშვებს, ნაკლებად მკაცრი ზომა განიხილოს. მეორე - აშკარა დაბრკოლებები გადაცემისთვის, რომლებიც უკვე ამ ეტაპზე ჩანს: ქმედება საქართველოში დანაშაული არ არის, ხანდაზმულობა გასულია, ან მოთხოვნის პოლიტიკური ფონი თვალსაჩინოა.

ექსტრადიციული პატიმრობის ვადა კანონით შეზღუდულია და მისი გაგრძელება სასამართლოს ახალ გადაწყვეტილებას საჭიროებს. თუ მომთხოვნი ქვეყანა საჭირო დოკუმენტებს დროულად არ წარმოადგენს ან პროცედურა გაუმართლებლად ჭიანურდება, ადვოკატი გათავისუფლებას ითხოვს. პატიმრობის განჩინების გასაჩივრება და თავად გადაცემის შესახებ გადაწყვეტილების გასაჩივრება მოკლე ვადებშია შესაძლებელი, ამიტომ დამცველი ყოველ ჩაბარებულ დოკუმენტს იმავე დღეს ამუშავებს.

უარის საფუძვლები

როდის შეიძლება გადაცემაზე უარი - რას ამოწმებს დაცვა

  • დევნა პოლიტიკური შეხედულების, რასის, რელიგიის, ეროვნების ან სოციალური ჯგუფისადმი კუთვნილების გამო, ან საფუძვლიანი ვარაუდი, რომ ბრალდება სწორედ ამის საფარია.
  • წამების, არაადამიანური ან დამამცირებელი მოპყრობის რეალური რისკი მომთხოვნ ქვეყანაში - ეს აკრძალვა აბსოლუტურია და მას ვერც ხელშეკრულება გადაწონის.
  • სიკვდილით დასჯის საფრთხე, თუ მომთხოვნი ქვეყანა სანდო გარანტიას არ იძლევა, რომ ასეთი სასჯელი არ დაინიშნება ან არ აღსრულდება.
  • ორმაგი დასჯადობის არარსებობა - ქმედება საქართველოს კანონმდებლობითაც უნდა იყოს დანაშაული.
  • ხანდაზმულობის ვადის გასვლა ან იმავე ქმედებისთვის უკვე გამოტანილი საბოლოო გადაწყვეტილება.
  • ქმედების წმინდად პოლიტიკური ან სამხედრო ხასიათი, როცა ის ჩვეულებრივ სისხლის სამართლის დანაშაულს არ წარმოადგენს.
  • საქართველოს მოქალაქეობა - მოქალაქის უცხო სახელმწიფოსთვის გადაცემა მკაცრად შეზღუდულია და, როგორც წესი, მხოლოდ საერთაშორისო ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ შემთხვევებშია დასაშვები.
  • ლტოლვილის სტატუსი ან მიმდინარე თავშესაფრის პროცედურა, როცა მოთხოვნა იმ ქვეყნიდან მოდის, რომლის დევნასაც პირი გაურბის - ასეთი გადაცემა არგაძევების პრინციპს ეწინააღმდეგება.
თავშესაფარი და მოგზაურობა

თავშესაფარი, ევროპული სასამართლო და შემოწმება მოგზაურობამდე

თავშესაფარი ექსტრადიციის პარალელურად

თუ ექსტრადიციის მოთხოვნა დევნის ქვეყნიდან მოდის, საერთაშორისო დაცვის განცხადება გადაცემის საკითხზე პირდაპირ მოქმედებს. ორ პროცედურას განსხვავებული ორგანოები განიხილავენ, და ადვოკატის საქმეა, რომ ერთის მასალა მეორეში სწორად აისახოს - ჩვენებები ერთმანეთს არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს.

დროებითი ღონისძიება სტრასბურგში

როცა გადაცემა უახლოეს დღეებშია მოსალოდნელი და გამოუსწორებელი ზიანის რეალური რისკი არსებობს, ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს შეიძლება მიმართონ დროებითი ღონისძიების მოთხოვნით, რომელიც გადაცემას აჩერებს. ეს გამონაკლისი ინსტრუმენტია და კონკრეტულ მტკიცებულებას საჭიროებს.

რისკის შემოწმება მოგზაურობამდე

ვინც იცის, რომ სხვა ქვეყანაში მის წინააღმდეგ საქმე არსებობს, მოგზაურობამდე უნდა გაარკვიოს: არის თუ არა ეროვნული ძებნა, გაიცა თუ არა ცირკულარი, რომელ ქვეყნებთან აქვს მომთხოვნ სახელმწიფოს ექსტრადიციის ხელშეკრულება და რა პრაქტიკა აქვთ მათ. ტრანზიტული აეროპორტიც კი შეიძლება დაკავების ადგილი გახდეს.

საქართველოს მოქალაქე უცხოური მოთხოვნით

თუ საქართველოს მოქალაქეს სხვა ქვეყანა ეძებს, ადვოკატი აფასებს, რას ნიშნავს ეს ქვეყნიდან გასვლისას და შესაძლებელია თუ არა საქმის საქართველოში განხილვა. ზოგჯერ ბრალდებასთან დისტანციური მუშაობა, ადგილობრივ ადვოკატთან ერთად, მოგზაურობაზე გაცილებით უსაფრთხოა.

კითხვები ექსტრადიციაზე და ინტერპოლის ძებნაზე

როგორ გავიგო, ვარ თუ არა ინტერპოლის ძებნაში?

ინტერპოლის ვებგვერდზე წითელი ცირკულარების მხოლოდ მცირე ნაწილი ქვეყნდება; უმეტესობა მხოლოდ სამართალდამცველებისთვისაა ხელმისაწვდომი. სანდო გზაა ფაილების კონტროლის კომისიისთვის მონაცემებზე წვდომის მოთხოვნა და, პარალელურად, ადვოკატის მეშვეობით ინფორმაციის მოძიება მომთხოვნ ქვეყანაში არსებულ საქმეზე.

წითელი ცირკულარი მაქვს - საქართველოში დამაკავებენ?

შესაძლებელია - ცირკულარი სწორედ ამისთვის არსებობს, მაგრამ დაკავება გადაცემას ავტომატურად არ ნიშნავს. სასამართლო ამოწმებს პატიმრობის აუცილებლობას, ხოლო გადაცემის საკითხი ცალკე პროცედურით წყდება, სადაც უარის საფუძვლები სრულად განიხილება.

სხვა ქვეყანაში ლტოლვილის სტატუსი მაქვს. ცირკულარი მაინც მოქმედებს?

ინტერპოლს აქვს პოლიტიკა, რომლის მიხედვითაც აღიარებული ლტოლვილის მიმართ იმ ქვეყნის მოთხოვნა, საიდანაც ის გაიქცა, როგორც წესი, არ უნდა დამუშავდეს. ეს კომისიაში ძლიერი არგუმენტია, მაგრამ სტატუსის დოკუმენტი თავად უნდა წარადგინოთ - ორგანიზაცია ამას საკუთარი ინიციატივით არ ამოწმებს.

რამდენ ხანს განიხილავს კომისია მიმართვას?

განხილვა თვეობით გრძელდება, რადგან კომისია წყარო ქვეყანას კითხვებს უგზავნის და პასუხს ელოდება. ამ პერიოდში ცირკულარი, როგორც წესი, ძალაში რჩება და მოგზაურობის რისკიც შესაბამისად. თუ პირი უკვე დაკავებულია, ეროვნულ სასამართლოში დაცვა პარალელურად მიმდინარეობს და კომისიის გადაწყვეტილებას არ ელოდება.

ცირკულარის წაშლა ნიშნავს, რომ საქმე დასრულდა?

არა. წაშლა საერთაშორისო არხს კეტავს, მაგრამ ეროვნული ორდერი მომთხოვნ ქვეყანაში შეიძლება ძალაში დარჩეს, და იმ სახელმწიფოებმა, რომლებთანაც მას ორმხრივი ხელშეკრულება აქვს, მოთხოვნა მაინც მიიღონ. ამიტომ საერთაშორისო და ეროვნული სამუშაო ერთად უნდა წარიმართოს.

ოჯახის წევრი საქართველოში ექსტრადიციული მოთხოვნით დააკავეს. რა ვქნა ახლავე?

შეაგროვეთ დოკუმენტები მისი საქართველოში ცხოვრების შესახებ - ბინადრობა, საცხოვრებელი, სამსახური, ოჯახი - და მოძებნეთ ადვოკატი, რომელიც პირველ სხდომამდე ჩაერთვება. დაკავებულ უცხოელს თარჯიმნისა და საკონსულოსთან კონტაქტის უფლება აქვს, თუმცა თუ ის თავისი ქვეყნის ხელისუფლებისგან დევნას გაურბის, საკონსულოსთან კონტაქტი შეიძლება საფრთხის შემცველი იყოს.

ადვოკატები ექსტრადიციისა და ინტერპოლის საქმეებზე

ასეთ საქმეებს სისხლის სამართლის ლიცენზიასთან ერთად უცხო ენა და საერთაშორისო დოკუმენტებთან მუშაობა სჭირდება - ენები პროფილზე იქ ჩანს, სადაც ადვოკატს ისინი გამოქვეყნებული აქვს. კოორდინატორი 15 წუთში შეგირჩევთ დამცველს, რომელიც ამ მიმართულებით მუშაობს.

ყველა ადვოკატი ამ სფეროში (3 842) →

სხვა მომსახურება სისხლის სამართალში

დაკავება და აღკვეთის ღონისძიებამკვლელობა და ჯანმრთელობის დაზიანებაეკონომიკური და ფინანსური დანაშაულიკიბერდანაშაულიგანაჩენის გასაჩივრებასამოხელეო და კორუფციული დანაშაულისაპროცესო შეთანხმებადაზარალებულის წარმომადგენლობა სისხლის სამართლის ადვოკატი →

გეძებენ ან საზღვარზე დაგაკავეს? დრო სასამართლო სხდომამდე ითვლება

უფასო პირველ კონსულტაციაზე ადვოკატი შეაფასებს მოთხოვნას, ცირკულარის რისკს და პირველ ნაბიჯებს. კოორდინატორი 15 წუთში გიკავშირდებათ და თქვენთვის საჭირო ენაზე მოსაუბრე დამცველს შეგირჩევთ.

დარეკვა: 568 330 318 ფორმის შევსება
დარეკვა: 568 330 318