ნანა აფხაიძე
სამოქალაქო სამართალი · სისხლის სამართალი
სახელმწიფო იურიდიული დახმარება
უფასო ადვოკატი სახელმწიფოსგან - რას აკეთებს იურიდიული დახმარების სამსახური და სად მთავრდება მისი შესაძლებლობები
საქართველოში უფასო ადვოკატი კეთილი ნების საკითხი არ არის - ეს კანონით გარანტირებული სერვისია, რომელსაც საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, იურიდიული დახმარების სამსახური, ახორციელებს. მისი ადვოკატები სისხლის სამართლის საქმეებში იცავენ მათ, ვისაც დამცველის აყვანის საშუალება არ აქვს, ხოლო კონსულტაციას გაცილებით ფართო წრეს უწევენ. ბევრი ადამიანი ამ სერვისის შესახებ მხოლოდ მაშინ იგებს, როცა უკვე დაკავებულია, ზოგი კი საერთოდ ვერ იგებს.
ეს გვერდი ზოგადად აღწერს, რას გთავაზობთ სახელმწიფო ადვოკატი, ვის შეიძლება ეკუთვნოდეს ის, როგორ მიმართოთ და რა შეზღუდვები აქვს სისტემას, რომელიც დიდ ნაკადს შეზღუდული რესურსით ემსახურება. ბოლოს - როდის აქვს აზრი კერძო ადვოკატს და როგორ შეგიძლიათ პლატფორმის უფასო პირველი კონტაქტით ორივე ვარიანტი ერთმანეთს შეადაროთ. უფლებამოსილების კონკრეტული პირობები დროთა განმავლობაში იცვლება, ამიტომ საბოლოო პასუხი თავად სამსახურთან გადაამოწმეთ.
გამოქვეყნდა
სამსახური
რა არის იურიდიული დახმარების სამსახური
იურიდიული დახმარების სამსახური საქართველოს კანონის „იურიდიული დახმარების შესახებ“ საფუძველზე მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. მისი დანიშნულებაა, რომ ადამიანის დაცვა გამოძიების დროს და სასამართლოში მის საფულეზე არ იყოს დამოკიდებული. სამსახური ქვეყნის მასშტაბით მუშაობს: დიდ ქალაქებში იურიდიული დახმარების ბიუროები აქვს, რეგიონებში კი საკონსულტაციო ცენტრები, სადაც მოქალაქეებს ადგილზე იღებენ.
სამსახურში ორი სახის სპეციალისტი მუშაობს: ადვოკატები, რომლებიც ადვოკატთა ასოციაციის წევრები არიან და სასამართლოში დაცვას თუ წარმომადგენლობას ახორციელებენ, და იურისტ-კონსულტანტები, რომლებიც პირველად რჩევას აძლევენ და დოკუმენტის მომზადებაში ეხმარებიან. ეს განსხვავება მნიშვნელოვანია: კონსულტაცია ბევრისთვის ხელმისაწვდომია, ადვოკატის მიერ საქმის წარმოება კი - კანონით განსაზღვრული პირებისა და საქმეების კატეგორიებისთვის.
სამსახურის ადვოკატი იმავე ეთიკის კოდექსით და იმავე პროფესიული საიდუმლოებით არის შებოჭილი, რითაც კერძო ადვოკატი. საქმეში ის სახელმწიფოს წარმომადგენელი არ არის და პროკურატურას არ ემსახურება - მისი კლიენტი თქვენ ხართ, თუნდაც მის შრომას ბიუჯეტი ანაზღაურებდეს. ზოგი ადამიანი სახელმწიფო ადვოკატზე უარს სწორედ იმის შიშით ამბობს, რომ ის „მათი კაცია“, და ასეთი უარი საქმეს, როგორც წესი, მხოლოდ აზიანებს.
სერვისები
რას გთავაზობთ სამსახური: ოთხი სახის დახმარება
ქვემოთ ზოგადი სურათია. ცალკეული სერვისის მიღების პირობებს კანონი და სამსახურის წესები ადგენს, და ისინი დროდადრო იცვლება.
უფასო იურიდიული კონსულტაცია
ბიუროებსა და საკონსულტაციო ცენტრებში კონსულტაცია ფართო წრისთვისაა ხელმისაწვდომი: აგიხსნიან, რა უფლებები გაქვთ, რომელ ორგანოს უნდა მიმართოთ და რა ვადები მოქმედებს. ეს ყველაზე ნაკლებად შეზღუდული სერვისია და ხშირად საკმარისია იმის გასარკვევად, საერთოდ გჭირდებათ თუ არა ადვოკატი.
სამართლებრივი დოკუმენტის მომზადება
განცხადება, საჩივარი, სარჩელის პროექტი ან სხვა დოკუმენტი, რომელიც სახელმწიფო ორგანოს ან სასამართლოს უნდა წარედგინოს. ეს სერვისი, როგორც წესი, იმ საკითხებს მოიცავს, რომლებიც სამსახურის მანდატში შედის, და ზოგ შემთხვევაში გადახდისუუნარობის დადასტურებას მოითხოვს.
დაცვა სისხლის სამართლის საქმეში
გადახდისუუნარო ბრალდებულს სამსახური დამცველს უნიშნავს გამოძიების, სასამართლო განხილვისა და გასაჩივრების ეტაპებზე. გარდა ამისა, არსებობს სავალდებულო დაცვის შემთხვევები - მაგალითად, როცა ბრალდებული არასრულწლოვანია ან პროცესის ენას არ ფლობს. ასეთ დროს ადვოკატის მონაწილეობა კანონით აუცილებელია, და თუ პირმა დამცველი თავად არ აიყვანა, მას სახელმწიფო უზრუნველყოფს.
წარმომადგენლობა სამოქალაქო და ადმინისტრაციულ საქმეებში
გადახდისუუნარო პირს სამსახური ზოგიერთ სამოქალაქო და ადმინისტრაციულ საქმეშიც წარმოადგენს - კანონით ჩამოთვლილ კატეგორიებში, რომლებიც ადამიანის ძირითად ინტერესებს ეხება. ჩამონათვალი შეზღუდულია და წლების განმავლობაში არაერთხელ შეიცვალა, ამიტომ კონკრეტულ საქმეზე წინასწარ ჰკითხეთ სამსახურს, შედის თუ არა ის მის მანდატში.
უფლებამოსილება
ვის რა შეიძლება ეკუთვნოდეს - ზოგადი ორიენტირი
ცხრილი ორიენტირია და არა იურიდიული დასკვნა. გადამწყვეტია თქვენი სოციალური სტატუსი, საქმის კატეგორია და სამსახურის აქტუალური წესები.
სიტუაციარას შეიძლება ელოდოთ
გჭირდებათ რჩევა, საქმე ჯერ არ დაწყებულაუფასო კონსულტაცია ბიუროში ან საკონსულტაციო ცენტრში. ხშირად ეს პირველი და სრულიად საკმარისი ნაბიჯია: გაიგებთ, რა გზები გაქვთ და რომელი ვადები მოქმედებს.
დაკავებული ან ბრალდებული ხართ და ადვოკატის აყვანის საშუალება არ გაქვთდამცველის დანიშვნა სამსახურის მიერ. გადახდისუუნარობა, როგორც წესი, სოციალურად დაუცველი ოჯახების ერთიან ბაზაში რეგისტრაციით და კანონით დადგენილ ზღვარზე დაბალი სარეიტინგო ქულით დასტურდება.
სავალდებულო დაცვის შემთხვევა, მაგალითად არასრულწლოვანი ბრალდებულითუ დამცველი არ გყავთ, მას სახელმწიფო უზრუნველყოფს. აქ ადვოკატის მონაწილეობა კანონის მოთხოვნაა და არა მხოლოდ თქვენი უფლება.
სამოქალაქო ან ადმინისტრაციული დავა, გადახდისუუნარო პირიწარმომადგენლობა შესაძლებელია, თუ საქმე კანონით განსაზღვრულ კატეგორიას მიეკუთვნება. სხვა შემთხვევაში რეალისტური მოლოდინია კონსულტაცია და დოკუმენტის მომზადება.
დაზარალებული სისხლის სამართლის საქმეშიდაზარალებულის წარმომადგენლობა სამსახურის ძირითადი პროფილი არ არის, თუმცა ცალკეული კატეგორიებისთვის გამონაკლისები არსებობს. კერძო ადვოკატს დაზარალებულის მხარეს ჩართვა ნებისმიერ ეტაპზე შეუძლია.
კომპანია, მეწარმე ან ბიზნესდავასამსახურის მანდატი ფიზიკური პირების დაცვაზეა ორიენტირებული, და კომერციული საქმეები, როგორც წესი, მის ფარგლებს მიღმაა. აქ კერძო ადვოკატი ან იურიდიული აუთსორსინგი რეალური ვარიანტია.
სისხლის სამართლის ადვოკატები, თუ კერძო დამცველი გჭირდებათ
კატალოგში 3 842 ადვოკატია, რომელიც სისხლის სამართლის საქმეებს სისხლის ან საერთო სპეციალიზაციით იღებს. ბარათზე ჩანს სერტიფიკატის ნომერი, ენები და, სადაც გამოქვეყნებულია, ქალაქი, ხოლო პირველი კონტაქტი კოორდინატორის მეშვეობით უფასოა.
დარეჯან ბუცხრიკიძე
სამოქალაქო სამართალი · სისხლის სამართალი
არჩილ ჩოფიკაშვილი
სისხლის სამართალი · სამოქალაქო სამართალი
ელდარი გელაშვილი
სამოქალაქო სამართალი · სისხლის სამართალი
თამაზ გურაშვილი
სისხლის სამართალი · სამოქალაქო სამართალი
ვარდო ველიჯანაშვილი
სამოქალაქო სამართალი · სისხლის სამართალი
მიმართვა
როგორ მივმართოთ სამსახურს - ექვსი ნაბიჯი
პროცედურა მარტივია, მაგრამ დრო ხშირად კრიტიკულია. დაკავების შემთხვევა ცალკე ნაბიჯად არის გამოყოფილი, რადგან იქ სხვა ლოგიკა მოქმედებს.
იპოვეთ უახლოესი ბიურო ან ცენტრი
მისამართები, სამუშაო საათები და ცხელი ხაზის ნომერი სამსახურის ოფიციალურ ვებგვერდზეა. ზარით წინასწარ გაიგებთ, რომელ ოფისს მიმართოთ და რა წაიღოთ, რომ ვიზიტი ტყუილად არ დაგეკარგოთ.
მოამზადეთ პირადი დოკუმენტები
პირადობის მოწმობა ან პასპორტი და, თუ დაცვას ან წარმომადგენლობას ითხოვთ, სოციალური სტატუსის დამადასტურებელი ინფორმაცია. სოციალურ ბაზაში რეგისტრაციას სამსახური ხშირად თავად ამოწმებს, მაგრამ საკუთარი ასლი მაინც გამოგადგებათ.
წაიღეთ საქმის მასალები
ყველაფერი, რაც უკვე ხელთ გაქვთ: უწყება, ოქმი, სასამართლოს წერილი, ხელშეკრულება, მიმოწერა. ერთ ფურცელზე დაწერილი ქრონოლოგია - რა მოხდა და როდის - კონსულტაციას საგრძნობლად აჩქარებს.
კონსულტაცია და შეფასება
იურისტი საკითხს მოგისმენთ და გეტყვით, შედის თუ არა ის სამსახურის მანდატში. თუ საქმე ადვოკატის ჩართვას მოითხოვს და უფლებამოსილი ხართ, დაცვაზე ან წარმომადგენლობაზე განცხადება ფორმდება.
დაკავებისას - მოითხოვეთ ადვოკატი ადგილზე
დაკავებული ბიუროში ვერ წავა. საკმარისია გამომძიებელს უთხრათ, რომ ადვოკატი გჭირდებათ და მისი აყვანის საშუალება არ გაქვთ - დამცველის უფლების უზრუნველყოფა გამოძიების მოვალეობაა. ოჯახის წევრს პარალელურად შეუძლია სამსახურის ცხელ ხაზზე დარეკვა.
შეინარჩუნეთ კავშირი დანიშნულ ადვოკატთან
ჩაიწერეთ ადვოკატის სახელი და ნომერი, შეუთანხმდით, როგორ გაცვლით ინფორმაციას. დატვირთულ ადვოკატთან აქტიური კლიენტი უკეთეს შედეგს იღებს: ახალი დოკუმენტი ან მოწმის მონაცემი დაუყოვნებლივ გადაეცით და სხდომამდე ნუ გადადებთ.
შეზღუდვები
შეზღუდვები, რომლებზეც პატიოსნად უნდა ვისაუბროთ
სახელმწიფო ადვოკატი ხშირად გამოცდილი პრაქტიკოსია, რომელიც სისხლის სამართლის პროცესს ბევრ კერძო კოლეგაზე უკეთ შეიძლება იცნობდეს - სწორედ იმიტომ, რომ ყოველდღე სასამართლოშია. სისტემის შეზღუდვები ადამიანების კვალიფიკაციაში კი არა, სტრუქტურაშია, და მათი ცოდნა რეალისტურ მოლოდინს ქმნის.
პირველი - არჩევანი. როგორც წესი, ადვოკატს სამსახური ნიშნავს და კლიენტი კონკრეტულ ადამიანს ვერ ირჩევს; შეცვლა შესაძლებელია, მაგრამ საფუძველს და პროცედურას მოითხოვს. მეორე - დატვირთვა. ერთ ადვოკატს ერთდროულად ბევრი საქმე აქვს, ამიტომ თითოეულ კლიენტთან შეხვედრა უფრო მოკლეა და ზარზე პასუხი შეიძლება გვიანდებოდეს.
მესამე - ფარგლები. მანდატი კანონით არის განსაზღვრული, და ბევრი სამოქალაქო დავა, ბიზნესსაკითხი თუ გადახდისუნარიანი პირის საქმე მასში არ ხვდება. მეოთხე - თანმდევი ხარჯები. ადვოკატის შრომა უფასოა, მაგრამ ალტერნატიული ექსპერტიზა, დამოუკიდებელი შეფასება ან დოკუმენტების თარგმანი, რომელიც დაცვის სტრატეგიას შეიძლება სჭირდებოდეს, ყოველთვის არ იფარება. ეს სახელმწიფო ადვოკატს ცუდ არჩევნად არ აქცევს - უბრალოდ, რთულ საქმეში ღირს წინასწარ იკითხოთ, რა რესურსი იქნება ხელმისაწვდომი.
შედარება
სახელმწიფო და კერძო ადვოკატი - შედარება ექვს საკითხზე
საკითხიროგორ განსხვავდება
ღირებულებასახელმწიფო ადვოკატი უფლებამოსილი პირისთვის უფასოა. კერძო ადვოკატის ჰონორარი ხელშეკრულებით დგინდება - ფიქსირებული, საათობრივი ან ეტაპობრივი მოდელით.
ადვოკატის არჩევასამსახურში ადვოკატს, ჩვეულებრივ, ნიშნავენ. კერძოს თავად ირჩევთ სფეროს, გამოცდილების, ენისა და ქალაქის მიხედვით, და გადაწყვეტილებამდე რამდენიმეს გაესაუბრებით.
დრო თქვენს საქმეზესამსახურის ადვოკატი დიდ ნაკადს ემსახურება. კერძო ადვოკატი საქმეების რაოდენობას თავად არეგულირებს, და კომუნიკაციის წესი ხელშეკრულებაშივე შეიძლება ჩაიწეროს.
სფეროებისამსახური ძირითადად სისხლის სამართლის დაცვასა და კანონით ჩამოთვლილ სოციალურ საკითხებზეა ორიენტირებული. კერძო ადვოკატს ნებისმიერი სფეროს საქმე შეუძლია - ბიზნესიდან მემკვიდრეობამდე.
ენასახელმწიფო ადვოკატის ენას ვერ აირჩევთ, თუმცა სისხლის სამართლის პროცესში თარჯიმანი გეკუთვნით. კერძო ადვოკატთან შეგიძლიათ ინგლისურად ან რუსულად პირდაპირ ისაუბროთ, შუამავლის გარეშე.
გარანტიებიორივე ადვოკატთა ასოციაციის წევრია და ეთიკის კოდექსს ექვემდებარება. შედეგს ვერც ერთი დაგპირდებათ, და ვინც შედეგზე „გარანტიას“ იძლევა, ეს თავად არის გამაფრთხილებელი ნიშანი.
არჩევანი
როდის აქვს აზრი კერძო ადვოკატს
სახელმწიფო ადვოკატი ბევრ საქმეში სრულიად საკმარისია. ქვემოთ ის სიტუაციებია, როცა ადამიანები ხშირად კერძო დამცველს ირჩევენ ან მის პარალელურად დამატებით რჩევას იღებენ.
მძიმე ბრალდება ან რთული მტკიცებულებები
როცა საქმე ბევრ ეპიზოდს, ფინანსურ დოკუმენტაციას ან ციფრულ მტკიცებულებებს მოიცავს, დაცვას დიდი დრო და ხშირად დამოუკიდებელი ექსპერტი სჭირდება. სამუშაოს მოცულობა თავად კარნახობს, რამდენი საათი უნდა დაუთმოს ადვოკატმა საქმეს.
სახელმწიფო დახმარებაზე უფლებამოსილი არ ხართ
თუ გადახდისუუნარობის კრიტერიუმს ვერ აკმაყოფილებთ და საქმე სავალდებულო დაცვის შემთხვევა არ არის, სახელმწიფო ადვოკატი შეიძლება საერთოდ არ იყოს ხელმისაწვდომი. ასეთ დროს კერძო ადვოკატი ერთადერთი გზაა, ჰონორარის მოდელი კი მოლაპარაკების საგანი.
სამოქალაქო საქმე მანდატის მიღმა
ქონების გაყოფა, მემკვიდრეობა, ბიზნესდავა, უცხოელის ბინადრობა - ასეთი საკითხების დიდი ნაწილი სამსახურის ჩამონათვალში არ შედის, ან შედის მხოლოდ გარკვეული პირობით.
ვიწრო სპეციალიზაცია
კიბერდანაშაული, საგადასახადო დანაშაული, ეკონომიკური ბრალდება - ასეთ სფეროში კონკრეტული გამოცდილება გადამწყვეტი შეიძლება აღმოჩნდეს. კერძო ადვოკატის არჩევისას სწორედ ამ გამოცდილებას ეძებთ და პირველივე საუბარში ამოწმებთ.
მეორე აზრი პარალელურად
კერძო ადვოკატის რჩევის მისაღებად სახელმწიფო ადვოკატზე უარის თქმა აუცილებელი არ არის. ზოგი კლიენტი კერძო ადვოკატთან ერთჯერად კონსულტაციას გადის - საქმის შესაფასებლად ან სტრატეგიის გადასამოწმებლად - და მხოლოდ ამის შემდეგ წყვეტს, შეცვალოს თუ არა დამცველი.
Coalition Legal
როგორ მუშაობს პლატფორმის უფასო პირველი კონტაქტი
Coalition Legal სახელმწიფო სამსახურის ჩამნაცვლებელი არ არის და არც მისი კონკურენტი - ჩვენ კერძო ადვოკატის მოძებნაში გეხმარებით. კატალოგის ყოველი ადვოკატი ადვოკატთა ასოციაციის რეესტრში მოქმედი სტატუსით არის გადამოწმებული, პროფილზე კი სერტიფიკატის ნომერი და ლიცენზიის სპეციალიზაცია ჩანს. სისხლის სამართლის საქმეში ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია: დაცვის უფლება მხოლოდ სისხლის ან საერთო სპეციალიზაციის ადვოკატს აქვს.
პირველი კონტაქტი უფასოა და არაფერს გავალდებულებთ. დარეკავთ ან ფორმას შეავსებთ, კოორდინატორი სამუშაო საათებში 15 წუთში გიკავშირდებათ, მოგისმენთ და ქალაქის, საქმის ტიპისა და ენის მიხედვით ადვოკატს შეგირჩევთ. პირველ კონსულტაციაზე ადვოკატი საქმეს აფასებს და ჰონორარის მოდელს გიხსნით, რის შემდეგაც თავად წყვეტთ, დარჩეთ სახელმწიფო ადვოკატთან თუ კერძო აიყვანოთ.
თუ კოორდინატორი ხედავს, რომ თქვენი სიტუაცია სახელმწიფო იურიდიულ დახმარებას აშკარად ექვემდებარება და კერძო ადვოკატი რეალურად არ გჭირდებათ, ამას პირდაპირ გეტყვით. ჩვენი მიზანია, ადამიანმა საკუთარი არჩევანი იცოდეს, და არა ის, რომ ადვოკატი ნებისმიერ ფასად აიყვანოს.
კითხვები უფასო ადვოკატზე
სახელმწიფო ადვოკატი მართლა სრულიად უფასოა?
უფლებამოსილი პირისთვის ადვოკატის მომსახურება უფასოა - მას სახელმწიფო ბიუჯეტი ფარავს. საქმესთან დაკავშირებული სხვა ხარჯები, მაგალითად ზოგიერთი ექსპერტიზა ან სამოქალაქო დავაში სახელმწიფო ბაჟი, ცალკე საკითხია და ავტომატურად ყოველთვის არ იფარება. დეტალები სამსახურთან დააზუსტეთ.
როგორ გავიგო, ვითვლები თუ არა გადახდისუუნაროდ?
ძირითადი კრიტერიუმი სოციალურად დაუცველი ოჯახების ბაზაში რეგისტრაცია და სარეიტინგო ქულაა, რომელიც კანონით დადგენილ ზღვარს არ უნდა აღემატებოდეს. ზღვარი და დამატებითი კატეგორიები დროდადრო იცვლება, ამიტომ ზუსტი პასუხისთვის სამსახურის ცხელ ხაზზე დარეკეთ ან უახლოეს ბიუროს მიმართეთ.
შემიძლია ავირჩიო, რომელი სახელმწიფო ადვოკატი დამიცავს?
ჩვეულებრივ - არა: ადვოკატს სამსახური ნიშნავს დატვირთვისა და საქმის ადგილის გათვალისწინებით. თუ ურთიერთობა არ გამოგდით ან ინტერესთა კონფლიქტს ხედავთ, შეცვლის მოთხოვნით სამსახურს შეგიძლიათ მიმართოთ; მოთხოვნას დასაბუთება სჭირდება.
სახელმწიფო ადვოკატი დამინიშნეს. შემიძლია მოგვიანებით კერძოზე გადავიდე?
დიახ, ნებისმიერ ეტაპზე. კერძო ადვოკატთან ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ ის საქმეში ერთვება და სახელმწიფო ადვოკატის მონაწილეობა სრულდება. ოღონდ გადასვლა სხდომის წინა ღამეს ნუ მოხდება: ახალ ადვოკატს მასალების გასაცნობად დრო სჭირდება.
უცხოელი ვარ. სახელმწიფო იურიდიული დახმარება მეკუთვნის?
სისხლის სამართლის პროცესში უფასო თარჯიმანი გეკუთვნით, ხოლო პროცესის ენის არცოდნა სავალდებულო დაცვის ერთ-ერთ საფუძვლად ითვლება. სხვა სერვისებზე უცხოელის უფლებამოსილება პირობებზეა დამოკიდებული, რადგან გადახდისუუნარობის კრიტერიუმი ქართულ სოციალურ სისტემაზეა მიბმული. ზუსტი პასუხი სამსახურისგან მიიღეთ.
სამსახური კომპანიის ან მეწარმის საქმეს აწარმოებს?
სამსახურის მანდატი ფიზიკური პირების დაცვაზეა აგებული, და კომერციული დავები, როგორც წესი, მის ფარგლებს მიღმა რჩება. ბიზნესისთვის ხელმისაწვდომი ვარიანტებია კერძო ადვოკატი კონკრეტულ საქმეზე ან ყოველთვიური იურიდიული მომსახურება - ორივე მოდელი ცალკე გვერდზეა აღწერილი.
კოორდინატორთან ზარი რამე ვალდებულებას მიქმნის?
არა. კოორდინატორის ზარი და ადვოკატთან პირველი კონსულტაცია უფასოა. ხელშეკრულება და ჰონორარი მხოლოდ მაშინ ჩნდება, თუ თავად გადაწყვეტთ ადვოკატის აყვანას, და ეს ურთიერთობა თქვენსა და ადვოკატს შორის რჩება.
სახელმწიფო ადვოკატი თუ კერძო - ჯერ ერთი უფასო საუბარი
კოორდინატორი სამუშაო საათებში 15 წუთში გიკავშირდებათ, მოგისმენთ და გეტყვით, რა ვარიანტები გაქვთ. თუ კერძო ადვოკატი დაგჭირდებათ, პირველი კონსულტაცია უფასოა.