საერთაშორისო დაბეგვრა - ერთი შემოსავალი, ორი ქვეყანა და ხელშეკრულება, რომელიც წყვეტს, ვინ დაბეგრავს
როცა შემოსავალი ერთ ქვეყანაშია მიღებული და მიმღები მეორეში ცხოვრობს, ორივე სახელმწიფოს აქვს პრეტენზია მის დაბეგვრაზე. საქართველოს საგადასახადო კოდექსი, ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების ხელშეკრულებები და მეორე ქვეყნის კანონი ერთად განსაზღვრავენ, ვინ, რამდენს და რომელი წესით დაბეგრავს. შეცდომა ამ სამკუთხედში ორმაგ გადასახადს, დაუდეკლარირებელ შემოსავალს ან საქართველოში "შეუმჩნეველ" მუდმივ დაწესებულებას იძლევა - და თითოეული სანქციით მთავრდება.
ეს გვერდი აღწერს იმ საკითხებს, რომლებზეც საერთაშორისო ელემენტის მქონე კლიენტები ადვოკატთან მოდიან: როგორ დგინდება რეზიდენტობა და რა ხდება, როცა ორივე ქვეყანა რეზიდენტად თვლის; როგორ მუშაობს ხელშეკრულება დივიდენდზე, პროცენტზე, როიალტიზე და ხელფასზე; როდის ქმნის უცხოური კომპანია საქართველოში მუდმივ დაწესებულებას; რას მოითხოვს ტრანსფერული ფასწარმოქმნა ჯგუფის შიდა გარიგებებზე; და როგორ იბეგრება დისტანციური მუშაობა უცხოურ დამსაქმებელზე. შემოწმების და დავის პროცედურა, ასევე შიდა სტრუქტურირება, ცალკე გვერდებზეა.
განახლდა · სფერო: საგადასახადო სამართლის ადვოკატი
ხუთი სიტუაცია, სადაც საერთაშორისო დაბეგვრის წესები რეალურად გადაწყვეტს თანხას
თითოეულ სცენარს ერთი მთავარი კითხვა და ერთი მთავარი დოკუმენტი აქვს, რომელზეც შემოსავლების სამსახური და უცხოური ორგანო დაობს.
ორმაგი დაბეგვრის ხელშეკრულების გამოყენება - ეტაპები კონკრეტულ გადახდაზე
შემოსავლის და ხელშეკრულების იდენტიფიკაცია
რა იხდება (დივიდენდი, პროცენტი, როიალტი, მომსახურება, ხელფასი, ქონების გაყიდვა) და ვის - რომელი ქვეყნის რეზიდენტს. საქართველოს ორმაგი დაბეგვრის ხელშეკრულება ორმოცდაათზე მეტ ქვეყანასთან აქვს, და თითოეულს საკუთარი განაკვეთები და გამონაკლისები აქვს; ადვოკატი კონკრეტულ ხელშეკრულებას და შემოსავლის კონკრეტულ მუხლს პოულობს, არა "ზოგად წესს".
შიდა კანონის განაკვეთი ხელშეკრულების განაკვეთის წინააღმდეგ
ხელშეკრულება არასდროს ზრდის გადასახადს - ის მხოლოდ ზღუდავს. ადვოკატი ადარებს კოდექსის განაკვეთს წყაროსთან დაკავებაზე (დივიდენდი, პროცენტი, როიალტი) ხელშეკრულების ზღვარს და ირჩევს ხელსაყრელს; ზოგ შემთხვევაში კოდექსი თავად უფრო დაბალია ან ათავისუფლებს, და ხელშეკრულება არც სჭირდება.
რეზიდენტობის და ბენეფიციარი მფლობელის დადასტურება
შეღავათი მიმღების ქვეყნის რეზიდენტობის ცნობას (ხშირად აპოსტილით და თარგმანით) და იმის მტკიცებას მოითხოვს, რომ მიმღები შემოსავლის ბენეფიციარი მფლობელია, არა შუალედური "მილი". ადვოკატი ცნობის ფორმას, ვადას და ბენეფიციარობის მტკიცებულებებს (გადაწყვეტილების უფლება, რისკი, სუბსტანცია) აგროვებს, სანამ გადახდა მოხდება.
შეღავათის გამოყენება წყაროსთან ან დაბრუნებით
საქართველოში ხელშეკრულების განაკვეთი გადახდისას გამოიყენება საგადასახადო ორგანოში წარდგენილი ფორმებით; თუ გადამხდელმა სრული განაკვეთით დააკავა, ზედმეტი დაბრუნებას ექვემდებარება განცხადებით და დოკუმენტებით. ადვოკატი ორივე გზას აწყობს და დაბრუნების ვადებს აკონტროლებს.
ჩათვლა მეორე ქვეყანაში
გადასახადი, რომელიც საქართველოში დაკავდა, მიმღების ქვეყანაში ჩაითვლება ხელშეკრულების და იმ ქვეყნის კანონის მიხედვით; ამისთვის დაკავების ცნობა (ქართული ორგანოსგან) და გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტებია საჭირო. ადვოკატი ამ დოკუმენტებს ქართული მხრიდან ამზადებს და უცხოელ კოლეგასთან ან ბუღალტერთან კოორდინაციას უწევს.
დოკუმენტების შენახვა შემოწმებისთვის
შეღავათის გამოყენება შემოწმებისას ყოველთვის მოწმდება: ცნობა, ბენეფიციარობა, ხელშეკრულება, გადახდა. დაუსაბუთებელი შეღავათი სრული განაკვეთით დარიცხვას, სანქციას და საურავს იძლევა გადამხდელისთვის - არა მიმღებისთვის. ადვოკატი ყოველ გადახდაზე ფაილს ტოვებს, რომელიც წლების შემდეგ შემმოწმებელს პასუხობს.
183 დღე, ორმაგი რეზიდენტობა და "ცხოვრებისეული ინტერესების ცენტრი"
საქართველოში ფიზიკური პირი საგადასახადო რეზიდენტია, თუ საგადასახადო წლის განმავლობაში ან ნებისმიერ უწყვეტ 12 თვეში 183 დღეს ან მეტს ფაქტობრივად იმყოფებოდა ქვეყანაში. დღეები საზღვრის კვეთით ითვლება, და მოკლე გასვლები არ წყვეტს ათვლას; ცალკე წესები მოქმედებს დიპლომატებზე, სამხედროებზე და მკურნალობის ან სწავლის მიზნით მყოფებზე. რეზიდენტობა შემოსავლის დაბეგვრის ფარგლებს განსაზღვრავს: არარეზიდენტი მხოლოდ ქართული წყაროს შემოსავალზე იბეგრება, რეზიდენტიც ტერიტორიული პრინციპით - მაგრამ "ქართული წყაროს" ცნება ფართოა და ხშირად სწორედ მასზეა დავა.
ორმაგი რეზიდენტობა ჩნდება, როცა მეორე ქვეყანაც საკუთარი წესით რეზიდენტად თვლის - მაგალითად, საცხოვრებლის, ოჯახის ან მოქალაქეობის საფუძვლით. ხელშეკრულება ამ კონფლიქტს თანმიმდევრული ტესტებით წყვეტს: მუდმივი საცხოვრებელი, ცხოვრებისეული ინტერესების ცენტრი (ოჯახი, ბიზნესი, ქონება, სოციალური კავშირები), ჩვეული ადგილსამყოფელი, მოქალაქეობა, და ბოლოს ორი ქვეყნის შეთანხმება. ადვოკატის მუშაობა - ამ ტესტების მტკიცებულებების შეგროვება ერთი მიმართულებით: ქირავნობა ან საკუთრება, ოჯახის ადგილსამყოფელი, საბანკო და სამედიცინო ისტორია, ბიზნესის მართვის ადგილი.
რეზიდენტობის ცნობა შემოსავლების სამსახურიდან ის დოკუმენტია, რომელსაც უცხოური ორგანო ხელშეკრულების გამოსაყენებლად მოითხოვს; მისი მიღება განცხადებით და ყოფნის დამადასტურებელი მონაცემებით ხდება. საპირისპირო შემთხვევაც ხშირია: პირი, რომელიც საქართველოში 183 დღეს გადააჭარბებს, უცხოეთის რეზიდენტობის დაკარგვას და იქაური ვალდებულებების შეწყვეტას ითხოვს - და აქაც ქართული ცნობა და დღეების დოკუმენტური ათვლა გადამწყვეტია.
ცნებები, რომლებზეც საერთაშორისო საგადასახადო დავები დგას
- მუდმივი დაწესებულება
- უცხოური კომპანიის ფიქსირებული ადგილი საქართველოში (ოფისი, ფილიალი, სამშენებლო ობიექტი გარკვეულ ვადაზე მეტად) ან დამოკიდებული აგენტი, რომელიც კომპანიის სახელით ხელშეკრულებებს დებს. მუდმივი დაწესებულების მოგება საქართველოში იბეგრება, და მისი "შეუმჩნეველი" შექმნა ტიპური დარიცხვის საფუძველია.
- ბენეფიციარი მფლობელი
- პირი, რომელიც შემოსავალს რეალურად განკარგავს და რისკს ატარებს, არა უბრალოდ იღებს და გადასცემს. ხელშეკრულების შეღავათი მხოლოდ ბენეფიციარ მფლობელს ეკუთვნის; ჰოლდინგი სუბსტანციის გარეშე ამ ტესტს ხშირად ვერ გადის.
- ტრანსფერული ფასწარმოქმნა
- დაკავშირებულ პირებს შორის (ჯგუფის კომპანიები, ერთი მფლობელი) გარიგების ფასი საბაზრო პრინციპს უნდა შეესაბამებოდეს; გადახრისას შემოსავლების სამსახური ფასს ასწორებს და მოგებას დამატებით არიცხავს. დოკუმენტაცია (ფუნქციური ანალიზი, მეთოდი, შესადარებელი მონაცემები) მოთხოვნისას წარსადგენია.
- წყაროსთან დაკავება
- გადასახადი, რომელსაც გადამხდელი არარეზიდენტისთვის გადახდისას აკავებს და ბიუჯეტში რიცხავს - დივიდენდზე, პროცენტზე, როიალტიზე, მომსახურებაზე. სწორი განაკვეთის (კოდექსი თუ ხელშეკრულება) და დროულად დეკლარირების პასუხისმგებლობა ქართველ გადამხდელზეა.
- უცხოური გადასახადის ჩათვლა
- რეზიდენტს უფლება აქვს უცხოეთში იმავე შემოსავალზე გადახდილი გადასახადი საქართველოში გადასახდელიდან გამოქვითოს - ქართული განაკვეთით დათვლილი თანხის ფარგლებში და უცხოური ორგანოს დოკუმენტით. ჩათვლა ავტომატური არ არის - დეკლარაციაში უნდა მოითხოვო.
- ინფორმაციის გაცვლა
- საქართველო საგადასახადო ინფორმაციის საერთაშორისო გაცვლის სისტემებში მონაწილეობს; უცხოური ანგარიშები და შემოსავალი, რომელიც "არავინ იცის", სულ უფრო ხშირად შემოწმების საფუძველი ხდება. ნებაყოფლობითი დეკლარირება შემოწმებამდე სანქციას მნიშვნელოვნად ამცირებს.
რა უნდა მოიტანოთ საერთაშორისო დაბეგვრის კონსულტაციაზე
- პასპორტი და საზღვრის კვეთის ისტორია ბოლო 2 წელზე (შსს-ს ცნობა ან თავად აღრიცხული დღეები) - რეზიდენტობის ათვლის საფუძველი.
- უცხოური კომპანიის ან დამსაქმებლის ხელშეკრულება: სამუშაო თუ მომსახურება, სად სრულდება, ვინ იხდის, რა ვალუტაში და რომელ ანგარიშზე.
- უცხოეთში გადახდილი გადასახადის დამადასტურებელი დოკუმენტები (დაკავების ცნობა, დეკლარაცია, გადახდის დასტური) - ჩათვლისთვის.
- ჯგუფის სტრუქტურა: ვინ ვის ფლობს, რომელ ქვეყანაშია რეგისტრირებული, რა გარიგებებია კომპანიებს შორის (სესხი, მომსახურება, ლიცენზია, საქონელი) და რა ფასით.
- დივიდენდის, პროცენტის ან როიალტის გადახდაზე: მიმღების რეზიდენტობის ცნობა, ხელშეკრულება, გადახდის დოკუმენტები და უკვე გამოყენებული განაკვეთი.
- უცხოური კომპანიის საქართველოში საქმიანობაზე: ვინ მუშაობს აქ, რა უფლებამოსილებით, სად, რამდენი ხანია და რა ხელშეკრულებებს აწერს ხელს.
სამი საერთაშორისო საგადასახადო საქმე
დისტანციური დეველოპერი ევროპულ კომპანიაზე
ქართველი დეველოპერი ევროპულ კომპანიასთან "თანამშრომლის" ხელშეკრულებით მუშაობდა თბილისიდან; დამსაქმებელი იქაურ საშემოსავლოს აკავებდა, საქართველოში არაფერი დეკლარირდებოდა. შემოწმებამ სამი წლის ხელფასი საქართველოში დაბეგრა სანქციით. ადვოკატი: შემოსავალი ქართული წყაროსია (სამუშაო აქ სრულდება), მაგრამ ხელშეკრულების მიხედვით ევროპულ ქვეყანას დაბეგვრის უფლება არ ჰქონდა - იქ გადახდილის დაბრუნება მოითხოვეს, საქართველოში ჩათვლა ნაწილობრივ გამოიყენეს, სანქცია ნებაყოფლობითი დაზუსტების რეჟიმით შემცირდა. საბოლოო ტვირთი საწყისი დარიცხვის მესამედი.
წარმომადგენელი, რომელიც მუდმივ დაწესებულებად იქცა
უცხოური მწარმოებელი საქართველოში "მარკეტინგის მენეჯერს" ინახავდა, რომელიც კლიენტებთან ფასებზე თანხმდებოდა და ხელშეკრულებებს ხელს აწერდა. შემოსავლების სამსახურმა მუდმივი დაწესებულება დაადგინა და ქართული გაყიდვების მოგება დაბეგრა. ადვოკატი: აგენტის რეალური უფლებამოსილების ფარგლების და დამტკიცების პროცედურის (ხელშეკრულებებს სათაო ოფისი ამტკიცებდა) მტკიცება, მოგების მიკუთვნების მეთოდის გასაჩივრება - მიკუთვნებული მოგება ხუთჯერ შემცირდა, და მომავალზე სტრუქტურა შვილობილი კომპანიით გადაწყდა.
დივიდენდი ჰოლდინგზე, რომელსაც სუბსტანცია არ ჰქონდა
ქართული კომპანია დივიდენდს უცხოურ ჰოლდინგზე ხელშეკრულების შემცირებული განაკვეთით იხდიდა; შემოწმებამ ჰოლდინგი "მილად" მიიჩნია (ერთი დირექტორი, ოფისი არ არის, დივიდენდი დაუყოვნებლივ გადადიოდა ფიზიკურ პირზე) და სრული განაკვეთით დაარიცხა. ადვოკატი: ბენეფიციარობის ნაწილობრივი მტკიცება (ჰოლდინგი სხვა აქტივებსაც მართავდა, გადაწყვეტილებები იქ მიიღებოდა), საბოლოო მფლობელის ქვეყნის ხელშეკრულების გამოყენება პირდაპირ. დარიცხვა ნახევარზე მეტით შემცირდა და ჰოლდინგს რეალური სუბსტანცია დაემატა.
კითხვები საერთაშორისო დაბეგვრაზე
უცხოეთიდან საქართველოში გადმოვედი და 183 დღე ჯერ არ შემისრულდა. რა ვალდებულებები მაქვს?
სანამ არარეზიდენტი ხართ, საქართველოში მხოლოდ ქართული წყაროს შემოსავალი იბეგრება - მაგალითად, აქ შესრულებული სამუშაო ან აქ მდებარე ქონების ქირა. 183-ე დღიდან რეზიდენტი ხდებით ნებისმიერი უწყვეტი 12 თვის ფარგლებში, და სტატუსი მთელ საგადასახადო წელს ეხება. ადვოკატი დღეებს ზუსტად ითვლის და ადგენს, რომელი შემოსავალი რომელ ქვეყანაშია დასაბეგრი ხელშეკრულების მიხედვით - რეზიდენტობის დღემდე და შემდეგ.
უცხოურ კომპანიაზე დისტანციურად ვმუშაობ და გადასახადს იქ მიკავებენ. საქართველოშიც უნდა გადავიხადო?
თუ სამუშაოს ფიზიკურად საქართველოდან ასრულებთ, შემოსავალი ქართული წყაროსია და აქ იბეგრება, ხოლო ხელშეკრულების მიხედვით დამსაქმებლის ქვეყანას დაბეგვრის უფლება, როგორც წესი, არ აქვს - იქ დაკავებული უნდა დაბრუნდეს, არა ჩაითვალოს. თუ ხელშეკრულება არ არსებობს ან წყარო სადავოა, ჩათვლის მექანიზმი მუშაობს. ორივე შემთხვევაში დეკლარირება საქართველოში სავალდებულოა, და დაგვიანება სანქციაა.
ჩვენი უცხოური კომპანია საქართველოში პროექტს ასრულებს რამდენიმე თვის განმავლობაში. მუდმივი დაწესებულება გვაქვს?
დამოკიდებულია ხანგრძლივობაზე და საქმიანობის ტიპზე: სამშენებლო და სამონტაჟო ობიექტი ხელშეკრულებით დადგენილ ვადაზე მეტად (ხშირად 6 ან 12 თვე), ფიქსირებული ოფისი ან წარმომადგენელი ხელშეკრულებების დადების უფლებით - მუდმივი დაწესებულებაა; მოსამზადებელი და დამხმარე საქმიანობა - არა. ადვოკატი ვადას, აქტივობის შინაარსს და ხელშეკრულების კონკრეტულ მუხლს ამოწმებს, და თუ დაწესებულება გარდაუვალია - რეგისტრაციას და მოგების მიკუთვნების მეთოდს წინასწარ აწყობს.
ჩვენს ჯგუფში ქართული კომპანია უცხოურ დედა კომპანიას მომსახურებას უწევს. ტრანსფერული ფასწარმოქმნის დოკუმენტაცია სავალდებულოა?
დაკავშირებულ პირებს შორის საერთაშორისო გარიგება საბაზრო პრინციპს ექვემდებარება, და შემოსავლების სამსახურს უფლება აქვს დოკუმენტაცია მოითხოვოს; მისი არქონა თავად ფასის კორექტირების საფუძველი ხდება. დოკუმენტაცია ფუნქციების, რისკების, არჩეული მეთოდის და შესადარებელი მონაცემების აღწერაა; მოცულობა გარიგების ზომაზეა დამოკიდებული. ადვოკატი ეკონომისტთან ერთად ამზადებს და ფასის პოლიტიკას ჯგუფის ხელშეკრულებებში ასახავს.
უცხოეთში მაქვს საბანკო ანგარიში და ბინის ქირის შემოსავალი. საქართველოში დეკლარირება მჭირდება?
ფიზიკური პირისთვის უცხოური წყაროს შემოსავალი (უცხოეთში მდებარე ბინის ქირა, უცხოური ბანკის პროცენტი) საქართველოში, როგორც წესი, არ იბეგრება, მაგრამ ცალკეული შემთხვევები (მაგალითად, უცხოური კომპანიის დივიდენდი, აქტივების გაყიდვა) და წყაროს კვალიფიკაცია ინდივიდუალურად მოწმდება. ინფორმაციის ავტომატური გაცვლით ეს ანგარიშები შემოსავლების სამსახურისთვის ხილვადია, ამიტომ პოზიცია დოკუმენტურად წინასწარ უნდა იყოს დასაბუთებული.
ადვოკატები საერთაშორისო დაბეგვრაზე
საერთაშორისო საგადასახადო საკითხი ორი კანონის და ერთი ხელშეკრულების ერთდროულ წაკითხვას მოითხოვს, და შეცდომა ორ ქვეყანაში ერთდროულად ჩნდება. კოორდინატორი 15 წუთის განმავლობაში იმ ადვოკატს გიკავშირებთ, რომელიც რეზიდენტობის, ხელშეკრულებების და მუდმივი დაწესებულების საქმეებს აწარმოებს.
ამ კატეგორიაში ჯერ არ გვყავს გამოქვეყნებული ადვოკატი
ეს არ ნიშნავს, რომ ვერ დაგეხმარებით. დაგვირეკეთ - შეგირჩევთ სპეციალისტს დისტანციური კონსულტაციით ან ახლომდებარე ქალაქიდან.
დარეკვა: 568 330 318სხვა მომსახურება საგადასახადო სამართალში
ორ ქვეყანაში გიბეგრავენ, მუდმივი დაწესებულება დაგიდგინეს, ან უცხოური კომპანიის ხელფასი დაუდეკლარირებელი დაგრჩათ?
უფასო კონსულტაციაზე ადვოკატი დაადგენს, რომელი ქვეყანა და რომელი ხელშეკრულების მუხლი წყვეტს თქვენს შემთხვევას, რა დოკუმენტი გჭირდებათ შეღავათისთვის ან ჩათვლისთვის და როგორ დაადეკლარიროთ ისე, რომ სანქცია მინიმალური იყოს. ზარი კოორდინატორისგან არაუგვიანეს 15 წუთისა.