ადვოკატი ხელშეკრულების დავაზე - როცა ერთი პუნქტი წყვეტს, ვინ ვის უხდის
ხელშეკრულების დავა იშვიათად იწყება ხელშეკრულების წაკითხვით - ის იწყება იმით, რომ ერთმა მხარემ რაღაც არ შეასრულა, მეორემ კი პასუხი უკვე ზეპირად და ემოციურად გასცა. და მხოლოდ ამის შემდეგ აღმოჩნდება, რომ ხელშეკრულებაში ვადა "ორიენტირად" წერია, პირგასამტეხლო ცალმხრივია, ხოლო შეწყვეტის პროცედურა წერილობით შეტყობინებას მოითხოვდა, რომელიც არავის გაუგზავნია.
ეს გვერდი აღწერს, როგორ მუშაობს ადვოკატი ხელშეკრულების დავაზე ორივე მხარეს: რომელი მოთხოვნა არსებობს დარღვევისას და რომელი არა, როგორ ითვლება პირგასამტეხლო და ზიანი, როგორ გავიდეთ ხელშეკრულებიდან ისე, რომ თავად არ დაარღვიოთ, როდის არის ხელშეკრულება ბათილი, და რატომ წყდება ამ დავების უმეტესობა სწორად დაწერილი ერთი წერილით.
განახლდა · სფერო: სამოქალაქო სამართლის ადვოკატი
რა შეგიძლიათ მოითხოვოთ დარღვევისას - ხუთი მოთხოვნა და მათი პირობები
ყველა მოთხოვნა ერთდროულად არ არსებობს: შესრულების მოთხოვნა და ხელშეკრულებიდან გასვლა ერთმანეთს გამორიცხავს, პირგასამტეხლო და ზიანი კი გარკვეულ თანაფარდობაშია. სწორი კომბინაცია ადვოკატის პირველი გადაწყვეტილებაა.
ხელშეკრულების დავის ექვსი ეტაპი - წაკითხვიდან აღსრულებამდე
ხელშეკრულების და დანართების აუდიტი
ადვოკატი მთელ დოკუმენტს კითხულობს - ხელშეკრულებას, დანართებს, მიღება-ჩაბარების აქტებს, ცვლილებებს, მიმოწერას, რომელიც პირობებს ცვლიდა. სად არის ვადა, რა ითვლება დარღვევად, რა პროცედურაა შეტყობინებისთვის, რომელი სასამართლო ან არბიტრაჟია შეთანხმებული, რომელი სამართალი მოქმედებს. ხშირად პასუხი "ვინ არის დამრღვევი" აქვე იცვლება.
დარღვევის და ზიანის ფიქსაცია
დარღვევა დოკუმენტურად: მიწოდების თარიღი, აქტი ნაკლზე, ფოტო, ექსპერტის დასკვნა, ბანკის ამონაწერი გადაუხდელობაზე. ზიანი რიცხვებით პირველივე დღიდან - ალტერნატიული შესყიდვის ინვოისი, დაკარგული კონტრაქტი, გაწეული ხარჯი. მოგვიანებით შეგროვებული მტკიცებულება სასამართლოსთვის ნაკლებად სანდოა.
მოთხოვნის წერილი და დამატებითი ვადა
კანონი ხელშეკრულებიდან გასვლამდე დარღვევის აღმოსაფხვრელად დამატებით ვადას ითხოვს - წერილი ამ ვადას ადგენს, დარღვევას აღწერს და შედეგს (გასვლა, პირგასამტეხლო, სარჩელი) აფრთხილებს. ჩაბარების დადასტურებით. ეს წერილი დავების უმეტესობას სასამართლომდე წყვეტს და დანარჩენში საქმის მთავარი დოკუმენტია.
მოლაპარაკება ან მედიაცია
დამატებითი ვადა მოლაპარაკების ფანჯარაა: გადავადება, ნაწილობრივი შესრულება, ფასის შემცირება, ხელშეკრულების ცვლილება. ადვოკატი შეთანხმებას ისე აფორმებს, რომ თავდაპირველი მოთხოვნა შეუსრულებლობისას აღდგეს - წინააღმდეგ შემთხვევაში "დათმობა" თავად ხდება ახალი ხელშეკრულება.
სარჩელი და უზრუნველყოფა
შეთანხმებული სასამართლო ან არბიტრაჟი, ბაჟი 3% სარჩელის ფასიდან, უზრუნველყოფის მოთხოვნა მოპასუხის ანგარიშებზე ან ქონებაზე. მოთხოვნები ალტერნატიულად - შესრულება ან ზიანი - რომ სასამართლოს არჩევანი დარჩეს. მოპასუხის მხარეს - შესაგებელი ვადაში და შეგებებული სარჩელი, თუ მოსარჩელემაც დაარღვია.
გადაწყვეტილება და აღსრულება
გადაწყვეტილების ძალაში შესვლის შემდეგ სააღსრულებო ფურცელი და ბიურო; ნატურით შესრულების გადაწყვეტილება ჯარიმით აღსრულდება. მორიგება პროცესის ნებისმიერ ეტაპზე სასამართლოს დამტკიცებით - და მაშინ მორიგების აქტი თავად სააღსრულებო დოკუმენტია.
როდის არ არსებობს ხელშეკრულება საერთოდ - ბათილობის და შეცილების საფუძვლები
ბათილობა ორივე მხარისთვის იარაღია: მოსარჩელისთვის - მიღებულის დაბრუნება, მოპასუხისთვის - ვალდებულებისგან გათავისუფლება. მაგრამ ბათილი ხელშეკრულება არც ერთ მხარეს პირგასამტეხლოს არ აძლევს.
- ფორმის დარღვევა
- ხელშეკრულება, რომელიც კანონით ნოტარიულ ან წერილობით ფორმას ითხოვდა (უძრავი ქონება, ზოგი სესხი, თავდებობა) და ფორმის გარეშე დაიდო - ბათილია. მაგრამ შესრულებული ხელშეკრულება ხშირად "განკურნებულია" და ფორმაზე მითითება არაკეთილსინდისიერად ითვლება.
- მოჩვენებითი და თვალთმაქცური
- გარიგება, რომელიც რეალურად სხვა გარიგებას ფარავს (ჩუქება ნასყიდობის ფორმით, ფასის ნაწილის დამალვა) - ბათილია, და მოქმედებს ის, რაც რეალურად იგულისხმებოდა. ხელშეკრულებაში "მცირე ფასის" ჩაწერა სწორედ ამ რისკს ქმნის.
- შეცდომა, მოტყუება, იძულება
- ხელშეკრულება არსებით შეცდომაში, მოტყუებით ან იძულებით დადებული - შეცილებადია, ვადით. შეცილება წერილობითი განცხადებით ხდება, არა სასამართლოთი, მაგრამ დავა შემდეგ სასამართლოში წყდება. ვადა შეცდომის აღმოჩენიდან ან იძულების შეწყვეტიდან ითვლება.
- კანონსაწინააღმდეგო პირობა
- ცალკეული პუნქტი, რომელიც კანონს ეწინააღმდეგება (მაგ. მომხმარებლის უფლების გამორიცხვა, ზედმეტი პროცენტი) - ბათილია, დანარჩენი ხელშეკრულება კი ძალაშია. ადვოკატი ხშირად არა მთელ ხელშეკრულებას, არამედ ერთ პუნქტს ებრძვის.
- უფლებამოსილების არქონა
- ხელშეკრულება კომპანიის სახელით პირმა დადო, რომელსაც ამის უფლება არ ჰქონდა, ან მინდობილობა ვადაგასული იყო. კომპანიის შემდგომი მოწონება (შესრულება, გადახდა) ხელშეკრულებას ძალაში ტოვებს - ამიტომ "არ ვიცოდით" არგუმენტი იშვიათად მუშაობს.
რა ათავისუფლებს პასუხისმგებლობისგან და რა არა - ფორსმაჟორი, გარემოებების ცვლილება, ცალმხრივი ცვლილება
ფორსმაჟორი შესრულების შეუძლებლობაა გარემოებით, რომელსაც მხარე ვერ აკონტროლებდა და ვერ განჭვრეტდა - არა შესრულების გაძვირება ან გართულება. კურსის ცვლილება, მომწოდებლის გაძვირება, ბაზრის ვარდნა ფორსმაჟორი არ არის; ომი, სტიქია, სახელმწიფო აკრძალვა - შეიძლება იყოს, თუ სწორედ ის უშლის ხელს შესრულებას. ხელშეკრულების ფორსმაჟორის პუნქტი ხშირად შეტყობინების ვადას ითხოვს - გამოტოვებული ვადა გათავისუფლების უფლებას კარგავს, თუნდაც მოვლენა რეალური იყოს.
გარემოებების არსებითი ცვლილება ცალკე ინსტიტუტია: როცა ხელშეკრულების საფუძვლად არსებული გარემოებები ისე შეიცვალა, რომ მხარეები ამ პირობებით არ დადებდნენ - შესაძლებელია ხელშეკრულების მისადაგების ან შეწყვეტის მოთხოვნა. სასამართლო ამას იშვიათად და მკაცრი პირობებით უშვებს; ჩვეულებრივი კომერციული რისკი აქ არ ხვდება.
ცალმხრივი ცვლილება - ფასის, ვადის, პირობის - მხოლოდ მაშინ არის შესაძლებელი, თუ ხელშეკრულება ამის უფლებას პირდაპირ იძლევა და პროცედურით. სხვა შემთხვევაში "ფასი შეიცვალა" შეტყობინება თავად დარღვევაა, და მეორე მხარეს ძველი პირობებით შესრულების ან გასვლის უფლება აქვს. სამომხმარებლო და გრძელვადიან ხელშეკრულებებში ცალმხრივი ცვლილების პუნქტი ხშირად თავად ბათილია.
რა სჭირდება ადვოკატს ხელშეკრულების დავაზე პირველ შეხვედრაზე
- ხელშეკრულება ყველა დანართით, ცვლილებით და ხელმოწერილი ვერსიით - არა "ბოლო დრაფტი" ელფოსტიდან.
- მიმოწერა, რომელიც პირობებს ეხებოდა - ვადის გადაწევა, თანხმობა ცვლილებაზე, პრეტენზია: ხშირად ის ხელშეკრულებას ფაქტობრივად ცვლის.
- შესრულების დოკუმენტები: მიღება-ჩაბარების აქტები, ინვოისები, გადარიცხვები, ზედნადებები - ორივე მხრიდან.
- დარღვევის მტკიცებულება: ნაკლის აქტი, ფოტო, ექსპერტიზა, მიწოდების თარიღი, გადაუხდელობის ამონაწერი.
- ზიანის დოკუმენტები: ალტერნატიული შესყიდვის ინვოისი, დაკარგული კონტრაქტი, გაწეული ხარჯი, მიუღებელი შემოსავლის გამოთვლა.
- გაგზავნილი და მიღებული წერილები ჩაბარების დადასტურებით - მოთხოვნა, გაფრთხილება, შეწყვეტის შეტყობინება.
- მეორე მხარის მონაცემები: რეესტრის ამონაწერი, ანგარიშები, ქონება - უზრუნველყოფისა და აღსრულებისთვის.
სამი დავა და როგორ წყდება თითოეული
მომწოდებელმა ვადა გადააცილა, მყიდველმა გადახდა შეაჩერა
ორივე თავს მართალს თვლის. ადვოკატის კითხვა: ვინ დაარღვია პირველმა და ვინ მისცა დამატებითი ვადა წერილობით. მყიდველს გადახდის შეჩერების უფლება ხშირად აქვს, მაგრამ მხოლოდ შეტყობინებით და პროპორციულად. შედეგი ტიპურად მორიგებაა ვადის და ფასის კორექტირებით - სასამართლომდე.
სამშენებლო სამუშაო ნაკლით მიიღეს
აქტი ხელმოწერილია "შენიშვნის გარეშე", ნაკლი მოგვიანებით გამოჩნდა. დაცვა შემკვეთის მხარეს: ფარული ნაკლი, საგარანტიო ვადა, ექსპერტიზა; შემსრულებლის მხარეს - აქტი, ექსპლუატაციის დარღვევა. ექსპერტიზა საქმეს წყვეტს; ადვოკატი მის კითხვებს თავად სვამს.
ხელშეკრულება ბათილია, ფული გადახდილია
უძრავი ქონების "წინასწარი ნასყიდობა" ნოტარიუსის გარეშე, თანხა გადარიცხულია, გამყიდველი გაქრა. ბათილი ხელშეკრულებით მიღებული უსაფუძვლო გამდიდრებაა და ბრუნდება - სარჩელი უზრუნველყოფით გამყიდველის ქონებაზე. ხელშეკრულების ბათილობა ფულის დაბრუნების უფლებას არ სპობს.
კითხვები ხელშეკრულების დავაზე
ხელშეკრულება ინგლისურადაა და უცხოური სამართლით. ქართულ სასამართლოში შემიძლია სარჩელი?
იურისდიქციისა და მოქმედი სამართლის პუნქტები ცალკე იკითხება: შეთანხმებული სასამართლო ან არბიტრაჟი სავალდებულოა, თუ ის ნამდვილია; მოქმედი უცხოური სამართალი ქართულ სასამართლოშიც გამოიყენება ექსპერტის დასკვნით. ქართული სასამართლო ხშირად ხელმისაწვდომია, თუ მოპასუხე ან ქონება აქ არის. ადვოკატი ამ ორ პუნქტს პირველად ამოწმებს.
პირგასამტეხლო ხელშეკრულებაში დღეში 1%-ია. სასამართლო სრულად დააკისრებს?
იშვიათად - სასამართლოს აშკარად გადაჭარბებული პირგასამტეხლოს შემცირება შეუძლია მოვალის მოთხოვნით, ზიანთან და ვალდებულების ოდენობასთან შედარებით. კრედიტორის ადვოკატი რეალურ ზიანს ამტკიცებს, რომ შემცირება მინიმალური იყოს; მოვალის ადვოკატი შემცირებას ითხოვს. ტიპურად წლიური 30-50%-ის ფარგლებში რჩება.
მეორე მხარემ ზეპირად თქვა, რომ ხელშეკრულებას წყვეტს. ეს შეწყვეტაა?
არა, თუ ხელშეკრულება ან კანონი წერილობით შეტყობინებას ითხოვს - რაც თითქმის ყოველთვის ასეა. ზეპირი "ვწყვეტ" შემდეგ უარყოფადია. თქვენი ინტერესია ამის წერილობით დაფიქსირება: "თქვენი [თარიღის] განცხადებით ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ..." - ეს მეორე მხარეს ან დაადასტურებინებს, ან უარყოფინებს, და ორივე თქვენს სასარგებლოდ მუშაობს.
ხელშეკრულება არ გვაქვს, მაგრამ ორი წელი ვმუშაობდით. რაზე დავეყრდნო?
ხელშეკრულება ქმედებით იდება: შეკვეთები, მიწოდებები, ინვოისები, გადახდები ორივე მხარის ვალდებულებებს ადასტურებს. პირობები მიმოწერიდან და ჩვეული პრაქტიკიდან დგინდება, დანარჩენი - კანონის დისპოზიციური ნორმებით. მტკიცება რთულია, მაგრამ ორწლიანი ურთიერთობა თავად საუკეთესო მტკიცებულებაა.
რამდენ ხანში უნდა შევიტანო სარჩელი ხელშეკრულების დარღვევაზე?
სახელშეკრულებო მოთხოვნის ხანდაზმულობა ზოგადად 3 წელია დარღვევიდან, ცალკეულ ხელშეკრულებებზე (ნაკლი, გადაზიდვა) უფრო მოკლე. მოთხოვნის წერილი ვადას არ წყვეტს - მხოლოდ მოვალის აღიარება ან სარჩელი. ამიტომ მოლაპარაკება ვადის კონტროლით უნდა მიმდინარეობდეს.
ადვოკატები სახელშეკრულებო დავებზე
ხელშეკრულების დავა ხშირად ერთი პუნქტის ინტერპრეტაციაზე დგას. ბარათზე ტიპური საქმეები და ენა ჩანს; კოორდინატორი 15 წუთში იმ ადვოკატს გიკავშირებთ, ვინც თქვენი ტიპის ხელშეკრულებებთან მუშაობს.
ამ კატეგორიაში ჯერ არ გვყავს გამოქვეყნებული ადვოკატი
ეს არ ნიშნავს, რომ ვერ დაგეხმარებით. დაგვირეკეთ - შეგირჩევთ სპეციალისტს დისტანციური კონსულტაციით ან ახლომდებარე ქალაქიდან.
დარეკვა: 568 330 318ხელშეკრულება დაირღვა? მოთხოვნის წერილი ვადას იწყებს - სწორად უნდა დაიწეროს
უფასო კონსულტაციაზე ადვოკატი ხელშეკრულებას წაიკითხავს და გეტყვით, ვინ არის დამრღვევი და რომელი მოთხოვნა გაქვთ რეალურად - 15 წუთში კოორდინატორი დაგიკავშირდებათ.